HomeRig VedaMandala 2Sukta 35Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 2.35

Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Apāṃ Napāt
Chandas: Triṣṭubh (probable)

तदस्यानीकमुत चारु नामापीच्यं वर्धते नप्तुरपाम् । यमिन्धते युवतयः समित्था हिरण्यवर्णं घृतमन्नमस्य ॥

तद॒स्यानी॑कमु॒त चारु॒ नामा॑पी॒च्यं॑ वर्धते॒ नप्तु॑र॒पाम् । यमि॒न्धते॑ युव॒तय॒: समि॒त्था हिर॑ण्यवर्णं घृ॒तमन्न॑मस्य ॥

tád asyā́nīkam utá cā́ru nā́māpī́cyaṃ vardhate náptur apā́m | yám índhate yuvatáyaḥ sám itthā́ híraṇya-varṇaṃ ghṛtám ánnam asya ||

His face and his lovely secret name grow—the Child of the Waters. Him the young maidens kindle together; golden-hued is his ghee, his nourishment.

तत् । अ॒स्य॒ । अनी॑कम् । उ॒त । चारु॑ । नाम॑ । अ॒पी॒च्य॑म् । व॒र्ध॒ते॒ । नप्तुः॑ । अ॒पाम् । यम् । इ॒न्धते॑ । यु॒व॒तयः॑ । सम् । इ॒त्था । हिर॑ण्यऽवर्णम् । घृ॒तम् । अन्न॑म् । अ॒स्य॒ ॥तत् । अस्य । अनीकम् । उत । चारु । नाम । अपीच्यम् । वर्धते । नप्तुः । अपाम् । यम् । इन्धते । युवतयः । सम् । इत्था । हिरण्यवर्णम् । घृतम् । अन्नम् । अस्य ॥tat | asya | anīkam | uta | cāru | nāma | apīcyam | vardhate | naptuḥ | apām | yam | indhate | yuvatayaḥ | sam | itthā | hiraṇya-varṇam | ghṛtam | annam | asya

तत्that
तत्:
Karma (संदर्भतः ‘तत् … वर्धते’ इत्यत्र विषय/प्रमेय)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आनीकम्face; appearance; front
आनीकम्:
Kartā (वर्धते इत्यस्य कर्तृ-रूपेण) / अथवा विषय
TypeNoun
Rootआनीक (प्रातिपदिक)
उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
चारुbeautiful; pleasing
चारु:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
नामname
नाम:
Kartā (वर्धते इत्यस्य कर्तृ-रूपेण) / अथवा विषय
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
अपिच्यम्hidden; stored up; secret
अपिच्यम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootअपिच्य (प्रातिपदिक; ‘अपि-च्य’ इति, √चि ‘चयन/संचय’ से व्युत्पन्न ‘संचित/अन्तर्निहित’ अर्थ)
वर्धतेgrows; increases
वर्धते:
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते)
नप्तुःof the grandson/descendant (often: ‘son’)
नप्तुः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootनप्तृ (प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
Karma (इन्धते इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्धतेthey kindle; they ignite
इन्धते:
TypeVerb
Root√इन्ध् (इन्धते)
युवतयःyoung women
युवतयः:
Kartā (इन्धते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootयुवती (प्रातिपदिक)
समित्थाtogether; in due manner; just so
समित्था:
TypeIndeclinable
Rootसम् + इत्था (अव्यय; ‘सम्यक्/एकत्र’ + ‘एवम्’ भाव)
हिरण्यवर्णम्golden-colored
हिरण्यवर्णम्:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootहिरण्य-वर्ण (समास-प्रातिपदिक)
घृतम्ghee; clarified butter
घृतम्:
Karma (अन्नम् इत्यस्य विशेषण/सहपद; ‘घृत-अन्नम्’)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
अन्नम्food; offering
अन्नम्:
Karma (इन्धते—‘अन्नम्’ इति इन्धन/आहुति-रूपेण)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)