HomeRig VedaMandala 2Sukta 35Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 2.35

Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Apāṃ Napāt
Chandas: Triṣṭubh (probable)

हिरण्यरूपः स हिरण्यसंदृगपां नपात्सेदु हिरण्यवर्णः । हिरण्ययात्परि योनेर्निषद्या हिरण्यदा ददत्यन्नमस्मै ॥

हिर॑ण्यरूप॒: स हिर॑ण्यसंदृग॒पां नपा॒त्सेदु॒ हिर॑ण्यवर्णः । हि॒र॒ण्यया॒त्परि॒ योने॑र्नि॒षद्या॑ हिरण्य॒दा द॑द॒त्यन्न॑मस्मै ॥

híraṇya-rūpaḥ sá híraṇya-sandṛg apā́ṃ napā́t séd u híraṇya-varṇaḥ | híraṇyayāt pári yóner niṣádya híraṇya-dā́ dádati ánnam asmai ||

Golden in form, golden in vision—Apāṃ Napāt, yes, golden in hue. Seated around the golden womb, the givers of gold bestow nourishment to him.

हिर॑ण्यऽरूपः । सः । हिर॑ण्यऽसन्दृक् । अ॒पाम् । नपा॑त् । सः । इत् । ऊँ॒ इति॑ । हिर॑ण्यऽवर्णः । हि॒र॒ण्यया॒त् । परि॑ । योनेः॑ । नि॒ऽसद्य॑ । हि॒र॒ण्य॒ऽदाः । द॒द॒ति॒ । अन्न॑म् । अ॒स्मै॒ ॥हिरण्यरूपः । सः । हिरण्यसन्दृक् । अपाम् । नपात् । सः । इत् । ऊँ इति । हिरण्यवर्णः । हिरण्ययात् । परि । योनेः । निसद्य । हिरण्यदाः । ददति । अन्नम् । अस्मै ॥hiraṇya-rūpaḥ | saḥ | hiraṇya-sandṛk | apām | napāt | saḥ | it | oṃ iti | hiraṇya-varṇaḥ | hiraṇyayāt | pari | yoneḥ | ni-sadya | hiraṇya-dāḥ | dadati | annam | asmai

हिरण्यरूपःgolden-formed, of golden appearance
हिरण्यरूपः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootहिरण्य- + रूप
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
हिरण्यसंदृक्golden-seeing, having a golden gaze
हिरण्यसंदृक्:
विशेषणम् (सः)
TypeAdjective
Rootहिरण्य- + संदृश् (दृश्) → संदृक्
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअप् (स्त्री.)
नपात्offspring/son (epithet: ‘Child of the Waters’)
नपात्:
कर्तृ (सः इत्यस्य समानाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
इद्indeed, just
इद्:
सम्बन्ध (निपातः)
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात)
verily, moreover
:
सम्बन्ध (निपातः)
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
हिरण्यवर्णःgolden-coloured
हिरण्यवर्णः:
विशेषणम् (सः)
TypeAdjective
Rootहिरण्य- + वर्ण
हिरण्ययात्from/away from the golden (place/realm)
हिरण्ययात्:
अपादान
TypeAdjective (used substantively)
Rootहिरण्यय (विशेषण-प्रातिपदिक)
परिaround, all about
परि:
सम्बन्ध (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
योनेःof the womb/seat (source)
योनेः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयोनि (स्त्री.)
निषद्यhaving sat down, taking his seat
निषद्य:
सम्बन्ध (पूर्वक्रिया)
TypeVerbal indeclinable (gerund)
Rootनि-√सद् (सदँ) → निषद्य (क्त्वा/ल्यप्)
हिरण्यदाःthe giver of gold
हिरण्यदाः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootहिरण्य- + दा (प्रातिपदिक: ‘giving gold’)
ददातिgives
ददाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√दा (डुदाञ्)
अन्नम्food
अन्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्न (नपुं.)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)