HomeRig VedaMandala 2Sukta 33Mantra 15
Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 2.33

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Rudra
Chandas: Triṣṭubh

एवा बभ्रो वृषभ चेकितान यथा देव न हृणीषे न हंसि । हवनश्रुन्नो रुद्रेह बोधि बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ए॒वा ब॑भ्रो वृषभ चेकितान॒ यथा॑ देव॒ न हृ॑णी॒षे न हंसि॑ । ह॒व॒न॒श्रुन्नो॑ रुद्रे॒ह बो॑धि बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥

evā́ babhro vṛṣabha cekitāna yáthā deva ná hṛṇīṣé ná haṃsi | havana-śrún no rudréha bodhi bṛhád vadema vidáthé su-vīrāḥ ||

So, O tawny Bull who knows, be such to us, O god, that you neither be angered nor strike. Hearer of our call, O Rudra, awaken here to us; may we speak the Vast in the assembly, rich in heroic energies.

ए॒व । ब॒भ्रो॒ इति॑ । वृ॒ष॒भ॒ । चे॒कि॒ता॒न॒ । यथा॑ । दे॒व॒ । न । हृ॒णी॒षे । न । हंसि॑ । ह॒व॒न॒ऽश्रुत् । नः॒ । रु॒द्र॒ । इ॒ह । बो॒धि॒ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥एव । बभ्रो इति । वृषभ । चेकितान । यथा । देव । न । हृणीषे । न । हंसि । हवनश्रुत् । नः । रुद्र । इह । बोधि । बृहत् । वदेम । विदथे । सुवीराः ॥eva | babhro iti | vṛṣabha | cekitāna | yathā | deva | na | hṛṇīṣe | na | haṃsi | havana-śrut | naḥ | rudra | iha | bodhi | bṛhat | vadema | vidathe | su-vīrāḥ

ए॒वाthus, just so
ए॒वा:
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय-प्रातिपदिक)
ब॑भ्रोO tawny one (Rudra)
ब॑भ्रो:
Kartā (सम्बोधनार्थ/स्तुत्य-विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootबभ्रु (प्रातिपदिक)
वृषभO bull (mighty one)
वृषभ:
Sambodhana
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
चेकितानhas become manifest / is renowned / shines forth
चेकितान:
Kriyā
TypeVerb
Rootचित् (धातु) → चेकितान (परस्मैपदी, परिपूर्ण/तीव्र-आवृत्त्यर्थे; परिपूर्ण-प्रत्ययान्त रूप)
यथा॑as, just as
यथा॑:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय-प्रातिपदिक)
देवO god
देव:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
हृणीषेyou are not angered / you do not become wrathful (lit. do not feel shame/resentment)
हृणीषे:
Kriyā
TypeVerb
Rootह्री (धातु) / हृण् (वेदिक-रूप; ‘लज्जा/क्रोध’)
nor
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
हंसिyou strike/kill
हंसि:
Kriyā
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
हवनश्रुत्O hearer of the invocation (of the call/oblation)
हवनश्रुत्:
Sambodhana
TypeAdjective (epithet)
Rootहवन-श्रुत् (समास; श्रुत् < श्रु ‘to hear’)
नःof us, our
नः:
Sampradāna/सम्बन्ध (our)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
रुद्रO Rudra
रुद्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
बोधिbe aware / take notice / awaken (to us)
बोधि:
Kriyā
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
बृहत्great (things), lofty (speech)
बृहत्:
Karma (वदेम् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
वदेमmay we speak
वदेम:
Kriyā
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
विदथेin the assembly/ritual gathering
विदथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
सुवीराःhaving good heroes/strong sons; well-manned
सुवीराः:
Kartā (वदेम् इत्यस्य कर्तृ-विशेषण) / फल-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-वीर (समास; वीर)