HomeRig VedaMandala 2Sukta 3Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 2.3

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Dvāras (Divine Doors)
Chandas: Triṣṭubh

वि श्रयन्तामुर्विया हूयमाना द्वारो देवीः सुप्रायणा नमोभिः । व्यचस्वतीर्वि प्रथन्तामजुर्या वर्णं पुनाना यशसं सुवीरम् ॥

वि श्र॑यन्तामुर्वि॒या हू॒यमा॑ना॒ द्वारो॑ दे॒वीः सु॑प्राय॒णा नमो॑भिः । व्यच॑स्वती॒र्वि प्र॑थन्तामजु॒र्या वर्णं॑ पुना॒ना य॒शसं॑ सु॒वीर॑म् ॥

ví śrayantām urviyā́ hū́yamānā dvā́ro devī́ḥ suprāyaṇā́ namóbhīḥ | vyácasvatīr ví prathantām ajuryā́ varṇáṃ punānā́ yaśásaṃ su-vī́ram ||

Let the divine Doors, called with homage, open wide in their vastness, leading well. Let them spread out, full of free space, unaging—purifying their radiant form, bringing fame and heroic force.

वि । श्र॑यन्ताम् । उ॒र्वि॒या । हू॒यमा॑नाः । द्वारः॑ । दे॒वीः । सु॒प्र॒ऽअ॒य॒नाः । नमः॑ऽभिः । व्यच॑स्वतीः । वि । प्र॒थ॒न्ता॒म् । अ॒जु॒र्याः । वर्ण॑म् । पु॒ना॒नाः । य॒शस॑म् । सु॒ऽवीर॑म् ॥वि । श्रयन्ताम् । उर्विया । हूयमानाः । द्वारः । देवीः । सुप्रअयनाः । नमःभिः । व्यचस्वतीः । वि । प्रथन्ताम् । अजुर्याः । वर्णम् । पुनानाः । यशसम् । सुवीरम् ॥vi | śrayantām | urviyā | hūyamānāḥ | dvāraḥ | devīḥ | supra-ayanāḥ | namaḥ-bhiḥ | vyacasvatīḥ | vi | prathantām | ajuryāḥ | varṇam | punānāḥ | yaśasam | su-vīram

विapart, forth (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
श्रयन्ताम्let them resort/lean, let them take their place
श्रयन्ताम्:
TypeVerb
Root√श्रि (श्रयति)
उर्वियाwith broadness/wide expanse
उर्विया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउर्वी
हूयमानाःbeing invoked/called
हूयमानाः:
Kartā
TypeParticiple
Root√ह्वे (ह्वयति) → हूयमान
द्वारःdoors, gateways
द्वारः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्वार्/द्वार (प्रातिपदिक)
देवीःgoddesses, divine (f.)
देवीः:
Kartā (विशेषण-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेवी
सु-प्रायणाof good approach/with good passage
सु-प्रायणा:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रायणा (प्र + √या/यम्; ‘प्रायण’ as going/advance) with सु-
नमोभिःwith reverences, with obeisances
नमोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस्
विapart, widely (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
अचस्वतीःpossessing radiance/brightness
अचस्वतीः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचस्/अचस्-वती (वती-प्रत्यय)
विforth, widely (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
प्रथन्ताम्let them spread out, expand
प्रथन्ताम्:
TypeVerb
Root√प्रथ् (प्रथते/प्रथयति)
अजुर्याःunaging, undecaying
अजुर्याः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजुर्य (a- + जुर्य ‘decaying/aging’)
वर्णम्color, lustre, appearance
वर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्ण
पुनानाःpurifying themselves, becoming pure
पुनानाः:
Kartā
TypeParticiple
Root√पू (पुनाति) → पुनान
यशसम्glorious, famed
यशसम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयशस्
सु-वीरम्rich in heroes, having good heroes
सु-वीरम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीर with सु-