HomeRig VedaMandala 2Sukta 3Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 2.3

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: All Gods (Vasus, Ādityas) with barhis as invoked seat
Chandas: Triṣṭubh

देव बर्हिर्वर्धमानं सुवीरं स्तीर्णं राये सुभरं वेद्यस्याम् । घृतेनाक्तं वसवः सीदतेदं विश्वे देवा आदित्या यज्ञियासः ॥

देव॑ बर्हि॒र्वर्ध॑मानं सु॒वीरं॑ स्ती॒र्णं रा॒ये सु॒भरं॒ वेद्य॒स्याम् । घृ॒तेना॒क्तं व॑सवः सीदते॒दं विश्वे॑ देवा आदित्या य॒ज्ञिया॑सः ॥

déva barhír várdhamānaṃ su-vī́raṃ stīrṇáṃ rāyé su-bháraṃ vedy ásyām | ghṛténa ā́ktaṃ vasavaḥ sīdatédaṃ víśve devā ādityā yajñíyāsaḥ ||

O divine ones, the sacred grass is growing, rich in heroic force, spread for plenitude, well-bearing on this altar-seat. Anointed with clarified light—sit here, O Vasus; all you gods, O Ādityas worthy of the sacrifice.

देव॑ । ब॒र्हिः॒ । वर्ध॑मानम् । सु॒ऽवीर॑म् । स्ती॒र्णम् । रा॒ये । सु॒ऽभर॑म् । वेदी॒ इति॑ । अ॒स्याम् । घृ॒तेन॑ । अ॒क्तम् । व॒स॒वः॒ । सी॒द॒त॒ । इ॒दम् । विश्वे॑ । दे॒वाः॒ । आ॒दि॒त्याः॒ । य॒ज्ञिया॑सः ॥देव । बर्हिः । वर्धमानम् । सुवीरम् । स्तीर्णम् । राये । सुभरम् । वेदी इति । अस्याम् । घृतेन । अक्तम् । वसवः । सीदत । इदम् । विश्वे । देवाः । आदित्याः । यज्ञियासः ॥deva | barhiḥ | vardhamānam | su-vīram | stīrṇam | rāye | su-bharam | vedī iti | asyām | ghṛtena | aktam | vasavaḥ | sīdata | idam | viśve | devāḥ | ādityāḥ | yajñiyāsaḥ

देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक) < √दिव् (दीप्तौ)
बर्हिःthe sacrificial grass (barhis)
बर्हिः:
कर्तृ (स्तूयमान-वस्तु/विषय)
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
वर्धमानम्growing, increasing
वर्धमानम्:
कर्म (स्तुत्य-विशेष्यस्य गुणः)
TypeAdjective/Participle
Root√वृध् (वर्धने) → वर्धमान (वर्तमान-कृदन्त)
सुवीरम्rich in heroes/strong
सुवीरम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + वीर (प्रातिपदिक)
स्तीर्णम्spread out, strewn
स्तीर्णम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√स्तृ (स्तरणे) → स्तीर्ण (भूतकृदन्त)
रायेfor wealth
राये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक) ‘धन’
सुभरम्well-bearing, bringing good support
सुभरम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- + भर (प्रातिपदिक) / √भृ (भरणे) से व्युत्पन्न
वेद्यस्याम्on/at the altar (the vedyā)
वेद्यस्याम्:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective (locative)
Rootवेद्य (प्रातिपदिक) < √विद् (ज्ञाने) ‘to be known/fit for worship’
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
आक्तम्smeared/anointed
आक्तम्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√अञ्ज् (अक्तौ/लेपने) → आक्त (भूतकृदन्त)
वसवःthe Vasus
वसवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
सीदतsit down!
सीदत:
क्रिया
TypeVerb
Root√सद् (उपवेशने) → सीदत (लोट्/आज्ञार्थे, वैदिक)
इदम्this (place/seat)
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ (सम्बोधन-समानार्थक समूह)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःgods
देवाः:
कर्तृ/सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आदित्याःĀdityas
आदित्याः:
कर्तृ/सम्बोधन (देवाः-विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
यज्ञियासःworthy of sacrifice, to be worshipped
यज्ञियासः:
कर्तृ/सम्बोधन (देवाः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक) < यज्ञ