HomeRig VedaMandala 2Sukta 28Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 2.28

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Varuṇa (with Uṣas as supportive imagery)
Chandas: Triṣṭubh

पर ऋणा सावीरध मत्कृतानि माहं राजन्नन्यकृतेन भोजम् । अव्युष्टा इन्नु भूयसीरुषास आ नो जीवान्वरुण तासु शाधि ॥

पर॑ ऋ॒णा सा॑वी॒रध॒ मत्कृ॑तानि॒ माहं रा॑जन्न॒न्यकृ॑तेन भोजम् । अव्यु॑ष्टा॒ इन्नु भूय॑सीरु॒षास॒ आ नो॑ जी॒वान्व॑रुण॒ तासु॑ शाधि ॥

pára ṛṇā́ sāvīr ádha mát-kṛtāni mā́haṃ rājan anyá-kṛtena bhójam | avy-uṣṭā́ ín nu bhū́yasīr uṣā́sa ā́ no jīvā́n varuṇa tā́su śā́dhi ||

Cast away the debts (burdens) and then those faults made by me; O King, let me not suffer for what another has done. Let the Dawns be yet more unwithheld for us; bring us to living, O Varuṇa—set us to right accomplishment within those awakenings.

परा॑ । ऋ॒णा । सा॒वीः॒ । अध॑ । मत्ऽकृ॑तानि । मा । अ॒हम् । रा॒ज॒न् । अ॒न्यऽकृ॑तेन । भो॒ज॒म् । अवि॑ऽउष्टाः । इत् । नु । भूय॑सीः । उ॒षसः॑ । आ । नः॒ । जी॒वान् । व॒रु॒ण॒ । तासु॑ । शा॒धि॒ ॥परा । ऋणा । सावीः । अध । मत्कृतानि । मा । अहम् । राजन् । अन्यकृतेन । भोजम् । अविउष्टाः । इत् । नु । भूयसीः । उषसः । आ । नः । जीवान् । वरुण । तासु । शाधि ॥parā | ṛṇā | sāvīḥ | adha | mat-kṛtāni | mā | aham | rājan | anya-kṛtena | bhojam | av i-uṣṭāḥ | it | nu | bhūyasīḥ | uṣasaḥ | ā | naḥ | jīvān | varuṇa | tāsu | śādhi

परaway, off; forth
पर:
TypeIndeclinable
Rootपर (अव्यय-प्रातिपदिक) अथवा √पॄ (पूरणे) से व्युत्पन्न
ऋणाःdebts, obligations
ऋणाः:
Kartā
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
सावीःdrive away, remove (you should remove)
सावीः:
TypeVerb
Root√सू (सवने/प्रसवे) ; सावीः = लोट्/आशीर्लिङ् रूप (वेदिक)
अधthen, and then
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध (निपात)
मत्कृतानि(sins/deeds) done by me
मत्कृतानि:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootमत् (अस्मद्-षष्ठी/सम्बन्ध) + कृत (√कृ) ; प्रातिपदिक: मत्कृत
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
राजन्O king (Varuṇa)
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
अन्यकृतेनby what is done by another; through another’s deed
अन्यकृतेन:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक) + कृत (√कृ) ; प्रातिपदिक: अन्यकृत
भोजम्may I suffer/partake (the consequence)
भोजम्:
TypeVerb
Root√भुज् (भोगे/पालने) ; भोजम् = 1sg opt./subj. (वेदिक) अथवा injunctive
अव्युष्टाःnot yet dawned; undawned
अव्युष्टाः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ- (नञ्) + व्युष्ट (√वस्/√उष् ‘प्रभाते/उषसि’) ; प्रातिपदिक: अव्युष्ट
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइद्/इत् (निपात)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
भूयसीःmore, many
भूयसीः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूयस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक ‘more’)
उषासःdawns
उषासः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
to, toward; hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
नःto us; for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
जीवान्living, alive
जीवान्:
Karma (फल-विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Root√जीव् (जीवने) ; वर्तमान कृदन्त: जीवन्
वरुणO Varuṇa
वरुण:
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
तासुin those (dawns)
तासु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
शाधिset in order, make (it) right; grant/ordain
शाधि:
TypeVerb
Root√शास् (शासने/अनुशासने)