HomeRig VedaMandala 2Sukta 28Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 2.28

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

अपो सु म्यक्ष वरुण भियसं मत्सम्राळृतावोऽनु मा गृभाय । दामेव वत्साद्वि मुमुग्ध्यंहो नहि त्वदारे निमिषश्चनेशे ॥

अपो॒ सु म्य॑क्ष वरुण भि॒यसं॒ मत्सम्रा॒ळृता॒वोऽनु॑ मा गृभाय । दामे॑व व॒त्साद्वि मु॑मु॒ग्ध्यंहो॑ न॒हि त्वदा॒रे नि॒मिष॑श्च॒नेशे॑ ॥

ápo su myakṣa varuṇa bhiyásaṃ mat samrā́ḷ ṛtā́vo 'ánu mā gṛbhāya | dā́meva vatsā́d ví mumugdhy áṃho náhi tvád āré ni-míṣaś canéśe ||

Drive away the fear from me, O Varuṇa, sovereign; do not seize me in the track of the Truth. As one releases a calf from the rope, so loosen from me the anguish of wrong; for without thee, even for a moment, the suffering one has no mastery.

अपो॒ इति॑ । सु । म्य॒क्ष॒ । व॒रु॒ण॒ । भि॒यस॑म् । मत् । सम्ऽरा॑ट् । ऋत॒ऽवः । अनु॑ । मा॒ । गृ॒भा॒य॒ । दाम॑ऽइव । व॒त्सात् । वि । मु॒मु॒ग्धि॒ । अंहः॑ । न॒हि । त्वत् । आ॒र्ते । नि॒ऽमिषः॑ । च॒न । ईशे॑ ॥अपो इति । सु । म्यक्ष । वरुण । भियसम् । मत् । सम्राट् । ऋतवः । अनु । मा । गृभाय । दामइव । वत्सात् । वि । मुमुग्धि । अंहः । नहि । त्वत् । आर्ते । निमिषः । चन । ईशे ॥apo iti | su | myakṣa | varuṇa | bhiyasam | mat | sam-rāṭ | ṛta-vaḥ | anu | mā | gṛbhāya | dāma-iva | vatsāt | vi | mumugdhi | aṃhaḥ | nahi | tvat | ārte | ni-miṣaḥ | cana | īśe

अपःwaters (as object)
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
सुwell, completely
सु:
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात/उपसर्गीय अव्यय)
म्याक्षrelease! / let go!
म्याक्ष:
TypeVerb
Rootम्यक्ष् (धातु; ‘to release/let go’, Vedic)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
भियसम्fear, dread
भियसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभियस् (प्रातिपदिक; ‘fear, dread’)
मत्सम्राट्O sovereign over me / my overlord
मत्सम्राट्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमत्-सम्राज् (समास; ‘me + sovereign king’)
ऋतावःO upholder of ṛta (cosmic order)
ऋतावः:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootऋतावन् (प्रातिपदिक; ‘possessing ṛta, true/just’)
अनुafter, along; upon
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
गृभायseize! / take hold (of me)!
गृभाय:
TypeVerb
Rootग्रह्/गृभ् (धातु; ‘to seize, grasp’)
दामwith a cord/bond
दाम:
करण
TypeNoun
Rootदामन् (प्रातिपदिक; ‘cord, rope, bond’)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
वत्सात्from a calf
वत्सात्:
अपादान
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक; ‘calf’)
विapart, away, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
मुमुग्धिset free! release!
मुमुग्धि:
TypeVerb
Rootमुच् (धातु; ‘to release, free’; reduplicated Vedic injunctive/imperative formation)
अंहःfrom distress/sin (as that to be removed)
अंहः:
कर्म
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक; ‘distress, sin, trouble’)
नहिindeed not, surely not
नहि:
TypeIndeclinable
Rootनहि (अव्यय)
त्वत्from you
त्वत्:
अपादान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
आरेfar away
आरे:
TypeIndeclinable
Rootआरे (अव्यय)
निमिषःa wink; a moment
निमिषः:
कर्तृ (of ‘is able’)
TypeNoun
Rootनिमिष्/निमेष (प्रातिपदिक; ‘wink, moment’)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
ईशेis able / has power
ईशे:
TypeVerb
Rootईश् (धातु; ‘to be able, have power’)