HomeRig VedaMandala 2Sukta 27Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 2.27

Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Ādityas
Chandas: Triṣṭubh (probable)

धारयन्त आदित्यासो जगत्स्था देवा विश्वस्य भुवनस्य गोपाः । दीर्घाधियो रक्षमाणा असुर्यमृतावानश्चयमाना ऋणानि ॥

धा॒रय॑न्त आदि॒त्यासो॒ जग॒त्स्था दे॒वा विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य गो॒पाः । दी॒र्घाधि॑यो॒ रक्ष॑माणा असु॒र्य॑मृ॒तावा॑न॒श्चय॑माना ऋ॒णानि॑ ॥

dhāráyanta ādityā́so jágat-sthā́ devā́ víśvasya bhúvanasya gopā́ḥ | dīrghā́-dhiyo rákṣamāṇā asuryàm ṛtá-vānaś cáyamānā ṛṇā́ni ||

The Ādityas uphold the moving world; gods, guardians of every plane of becoming. With long-reaching thought they protect the godhead within us; possessors of ṛta, they gather and set right the debts—restoring balance where there was disorder.

धा॒रय॑न्तः । आ॒दि॒त्यासः॑ । जग॑त् । स्थाः । दे॒वाः । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । गो॒पाः । दी॒र्घऽधि॑यः । रक्ष॑माणाः । अ॒सु॒र्य॑म् । ऋ॒तऽवा॑नः । चय॑मानाः । ऋ॒णानि॑ ॥धारयन्तः । आदित्यासः । जगत् । स्थाः । देवाः । विश्वस्य । भुवनस्य । गोपाः । दीर्घधियः । रक्षमाणाः । असुर्यम् । ऋतवानः । चयमानाः । ऋणानि ॥dhārayantaḥ | ādityāsaḥ | jagat | sthāḥ | devāḥ | viśvasya | bhuvanasya | gopāḥ | dīrgha-dhiyaḥ | rakṣamāṇāḥ | asuryam | ṛta-vānaḥ | cayamānāḥ | ṛṇāni

धारयन्तःbearing, upholding
धारयन्तः:
कर्तृ
TypeVerb (present participle)
Root√धृ (धारणे)
आदित्याःthe Ādityas
आदित्याः:
कर्तृ (धारयन्तः इत्यस्य विशेष्यः)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिकम्)
जगत्स्थाःstanding in/established in the moving world
जगत्स्थाः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootजगत् + स्थ (प्रातिपदिकम्; बहुव्रीहिः/तत्पुरुषसमासः)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (सम्बन्धेन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिकम्)
विश्वस्यof all, of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिकम्)
भुवनस्यof the world/creaturely realm
भुवनस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिकम्; √भू + यु/अन)
गोपाःguardians, protectors
गोपाः:
कर्तृ (आदित्याः/देवाः इत्यस्य विधेयम्)
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिकम्; गो + √पा ‘पालने’)
दीर्घाधियःof far-reaching thought, long-minded
दीर्घाधियः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective/Noun (bahuvrīhi/compound adjective)
Rootदीर्घ + धि (प्रातिपदिकम्; समासः)
रक्ष्यमाणाःbeing protected / guarding (in the sense ‘keeping safe’)
रक्ष्यमाणाः:
कर्तृ-विशेषणम् (आत्मनः/लोकस्य रक्षण-भावः)
TypeVerb (passive present participle)
Root√रक्ष् (रक्षणे)
असुर्यम्the asuric power/force (mysterious might)
असुर्यम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootअसुर्य (प्रातिपदिकम्; ‘असुर-सम्बन्धि/असुर-तेजस्’)
ऋतावानःpossessing ṛta (cosmic order), righteous
ऋतावानः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootऋतावन् (प्रातिपदिकम्; ऋत + वन्)
चयमानाःgathering, collecting
चयमानाः:
कर्तृ
TypeVerb (middle present participle)
Root√चि (चयने/सञ्चयने)
ऋणानिdebts, obligations
ऋणानि:
कर्म
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिकम्)