HomeRig VedaMandala 2Sukta 27Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 2.27

Rishi: Gṛtsamada (traditional)
Devata: Ādityas / upholders of ṛta (implicit recipients of offering)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यो राजभ्य ऋतनिभ्यो ददाश यं वर्धयन्ति पुष्टयश्च नित्याः । स रेवान्याति प्रथमो रथेन वसुदावा विदथेषु प्रशस्तः ॥

यो राज॑भ्य ऋत॒निभ्यो॑ द॒दाश॒ यं व॒र्धय॑न्ति पु॒ष्टय॑श्च॒ नित्या॑: । स रे॒वान्या॑ति प्रथ॒मो रथे॑न वसु॒दावा॑ वि॒दथे॑षु प्रश॒स्तः ॥

yó rājábhya ṛta-níbhyo dadā́śa yáṃ vardháyanti puṣṭáyaś ca nítyāḥ | sá revā́n yā́ti prathamó ráthena vasu-dā́vā vidátheṣu pra-śastáḥ ||

He who gives to the kingly upholders of ṛta, whom constant prosperities increase—he goes first in the chariot, rich in luminous plenty, a giver of the good, praised in the assemblies.

यः । राज॑ऽभ्यः । ऋ॒त॒निऽभ्यः॑ । द॒दाश॑ । यम् । व॒र्धय॑न्ति । पु॒ष्टयः॑ । च॒ । नित्याः॑ । सः । रे॒वान् । या॒ति॒ । प्र॒थ॒मः । रथे॑न । व॒सु॒ऽदावा॑ । वि॒दथे॑षु । प्र॒ऽश॒स्तः ॥यः । राजभ्यः । ऋतनिभ्यः । ददाश । यम् । वर्धयन्ति । पुष्टयः । च । नित्याः । सः । रेवान् । याति । प्रथमः । रथेन । वसुदावा । विदथेषु । प्रशस्तः ॥yaḥ | rāja-bhyaḥ | ṛtani-bhyaḥ | dadāśa | yam | vardhayanti | puṣṭayaḥ | ca | n ityāḥ | saḥ | revān | yāti | prathamaḥ | rathena | vasu-dāvā | vidatheṣu | pra-śastaḥ

यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राजभ्यःto the kings/rulers
राजभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootराजन्-
ऋतनिभ्यःto those akin to ṛta (truth/order)
ऋतनिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootऋतनिभ- (ऋत + निभ ‘like/akin to’)
ददाशhas given / bestowed
ददाश:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्धयन्तिthey increase / make grow
वर्धयन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धने)
पुष्टयःnourishments, prosperities
पुष्टयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुष्टि-
and
:
TypeIndeclinable
Root
नित्याःeverlasting, constant
नित्याः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootनित्य-
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रेवान्wealthy, splendid
रेवान्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootरेवत्-
आयातिcomes, arrives
आयाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे) + आ-
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootप्रथम-
रथेनwith a chariot
रथेन:
करण
TypeNoun
Rootरथ-
वसुदावाःgiver of wealth
वसुदावाः:
कर्तृ
TypeAdjective (agentive)
Rootवसुदावन्- (वसु + दावन् ‘giver’)
विदथेषुin the assemblies/ritual gatherings
विदथेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविदथ-
प्रशस्तःpraised, celebrated
प्रशस्तः:
कर्तृ
TypeAdjective (past participle)
Rootप्र-शंस् (स्तुतौ) → प्रशस्त- (कृदन्त/भूतकृदन्त)