HomeRig VedaMandala 2Sukta 25Mantra 5
Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 2.25

Rishi: Gṛtsamada (traditional ascription)
Devata: Brahmaṇaspati
Chandas: Jagatī (probable; confirm by metrical count)

तस्मा इद्विश्वे धुनयन्त सिन्धवोऽच्छिद्रा शर्म दधिरे पुरूणि । देवानां सुम्ने सुभगः स एधते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥

तस्मा॒ इद्विश्वे॑ धुनयन्त॒ सिन्ध॒वोऽच्छि॑द्रा॒ शर्म॑ दधिरे पु॒रूणि॑ । दे॒वानां॑ सु॒म्ने सु॒भग॒: स ए॑धते॒ यंयं॒ युजं॑ कृणु॒ते ब्रह्म॑ण॒स्पति॑: ॥

tásmā íd víśve dhunayanta síndhavo ’cchídrā śárma dadhire purū́ṇi | devā́nāṃ súmne su-bhágaḥ sá edhate yaṃ-yáṃ yújaṃ kṛṇuté bráhmaṇas-pátiḥ ||

For him indeed all the rivers set themselves in motion; many unbroken shelters they establish. In the gods’ favour he grows fortunate and increases—he for whom Brahmaṇaspati makes every yoke-fellow power.

तस्मै॑ । इत् । विश्वे॑ । धु॒न॒य॒न्त॒ । सिन्ध॑वः । अच्छि॑द्रा । शर्म॑ । द॒धि॒रे॒ । पु॒रूणि॑ । दे॒वाना॑म् । सु॒म्ने । सु॒ऽभगः॑ । सः । ए॒ध॒ते॒ । यम्ऽय॑म् । युज॑म् । कृ॒णु॒ते । ब्रह्म॑णः । पतिः॑ ॥तस्मै । इत् । विश्वे । धुनयन्त । सिन्धवः । अच्छिद्रा । शर्म । दधिरे । पुरूणि । देवानाम् । सुम्ने । सुभगः । सः । एधते । यम्यम् । युजम् । कृणुते । ब्रह्मणः । पतिः ॥tasmai | it | viśve | dhunayanta | sindhavaḥ | acchidrā | śarma | dadhire | purūṇi | devānām | sumne | su-bhagaḥ | saḥ | edhate | yam-yam | yujam | kṛṇute | brahmaṇaḥ | patiḥ

तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
विश्वेall (of them)
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
धुनयन्तेshake, surge
धुनयन्ते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootधुन् (धुनति) धातु
सिन्धवःrivers/streams
सिन्धवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
अच्छिद्राःunbroken, without flaw
अच्छिद्राः:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअ-छिद्र (प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed/established
दधिरे:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (दधाति) धातु
पुरूणिmany (things/boons)
पुरूणि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootपुरु (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सुम्नेin (their) favor/grace
सुम्ने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
सुभगःfortunate, auspicious
सुभगः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-भग (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एधतेthrives, grows
एधते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootएध् (एधते) धातु
यम्whom
यम्:
कर्म
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यम्whom (again: whoever)
यम्:
कर्म
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
युजम्an ally, yoked companion
युजम्:
कर्म (कृणुते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootयुज् (प्रातिपदिक; ‘युज्’ = companion/ally)
कृणुतेmakes
कृणुते:
कर्तृ (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (कृणोति/कृणुते) धातु
ब्रह्मणस्पतिःBrahmaṇaspati (Lord of sacred speech/prayer)
ब्रह्मणस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun (deity name)
Rootब्रह्मन् + पति (समास-प्रातिपदिक)