HomeRig VedaMandala 2Sukta 23Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Brahmaṇaspati
Chandas: Triṣṭubh

त्वया वयं सुवृधा ब्रह्मणस्पते स्पार्हा वसु मनुष्या ददीमहि । या नो दूरे तळितो या अरातयोऽभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ॥

त्वया॑ व॒यं सु॒वृधा॑ ब्रह्मणस्पते स्पा॒र्हा वसु॑ मनु॒ष्या द॑दीमहि । या नो॑ दू॒रे त॒ळितो॒ या अरा॑तयो॒ऽभि सन्ति॑ ज॒म्भया॒ ता अ॑न॒प्नस॑: ॥

tváyā vayáṃ su-vṛ́dhā brahmaṇas-pate spā́rhā vásu manuṣyā́ dadīmahi | yā́ no dūré táḷito yā́ arā́tayo 'bhí sánti jambháyā tā́ anapnásaḥ ||

With you, O well-increasing Lord of the Word, we would gain the desirable human riches—fullnesses of being. The distant assailants and the hostilities that press upon us—crush them, so they become powerless and without accomplishment.

त्वया॑ । व॒यम् । सु॒ऽवृधा॑ । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । स्पा॒र्हा । वसु॑ । म॒नु॒ष्या॑ । आ । द॒दी॒म॒हि॒ । याः । नः॒ । दू॒रे । त॒ळितः॑ । याः । अरा॑तयः । अ॒भि । सन्ति॑ । ज॒म्भय॑ । ताः । अ॒न॒प्नसः॑ ॥त्वया । वयम् । सुवृधा । ब्रह्मणः । पते । स्पार्हा । वसु । मनुष्या । आ । ददीमहि । याः । नः । दूरे । तळितः । याः । अरातयः । अभि । सन्ति । जम्भय । ताः । अनप्नसः ॥tvayā | vayam | su-vṛdhā | brahmaṇaḥ | pate | spārhā | vasu | manuṣyā | ā | dadīmahi | yāḥ | naḥ | dūre | taḷitaḥ | yāḥ | arātayaḥ | abhi | santi | jambhaya | tāḥ | anapnasaḥ

त्वयाby you / with you
त्वया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुवृधाwell-strengthened / well-aided
सुवृधा:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-वृध (प्रातिपदिक; वृध् ‘to grow/increase’)
ब्रह्मणस्पतेO Lord of prayer (Bṛhaspati)
ब्रह्मणस्पते:
(Sambodhana)
TypeNoun (vocative)
Rootब्रह्मणस्-पति (प्रातिपदिक)
स्पार्हाdesirable
स्पार्हा:
Karma
TypeAdjective
Rootस्पृह्/स्पृहणीय (प्रातिपदिक ‘desirable’)
वसुgoods / riches
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
मनुष्याःmen / mortals
मनुष्याः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
ददीमहिwe give / we would bestow
ददीमहि:
(Kriyā)
TypeVerb
Rootदा (धातु ‘to give’)
याwhich (those who)
या:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
(Genitive relation)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दूरेfar away
दूरे:
Adhikaraṇa
TypeAdverbial (locative form)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
तळितःlightnings / flashes
तळितः:
Kartā
TypeNoun
Rootतळित्/तडित् (प्रातिपदिक ‘lightning; flashing’)
याwhich (those who)
या:
Kartā
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अरा॑तयःhostile ones / enemies
अरा॑तयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअरा॑ति (प्रातिपदिक ‘harm; hostile intent’ → ‘hostile ones’)
अभिtowards / against
अभि:
(Directional/Preverbal)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सन्तिare
सन्ति:
(Kriyā)
TypeVerb
Rootअस् (धातु ‘to be’)
जम्भयcrush!
जम्भय:
(Kriyā)
TypeVerb
Rootजम्भ् (धातु ‘to crush, to smash’)
तान्those (them)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनप्नसःineffective / unaccomplishing
अनप्नसः:
Kartā (predicative) / (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअन-अप्नस् (प्रातिपदिक; अप्नस् ‘work, attainment, success’ → ‘without success/without effective work’)