HomeRig VedaMandala 2Sukta 23Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh

त्रातारं त्वा तनूनां हवामहेऽवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम् । बृहस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन्नशन् ॥

त्रा॒तारं॑ त्वा त॒नूनां॑ हवाम॒हेऽव॑स्पर्तरधिव॒क्तार॑मस्म॒युम् । बृह॑स्पते देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय॒ मा दु॒रेवा॒ उत्त॑रं सु॒म्नमुन्न॑शन् ॥

trātā́raṃ tvā tanū́nāṃ havāmahe 'vá-spartar adhi-vaktā́ram asmayúm | bṛ́haspate deva-nído ní barhaya mā́ durévā́ út-taraṃ sumnám ún naśan ||

We call you as the saviour of our bodies and souls, the one who drives off, the advocate who speaks for us, the undeluded. O Bṛhaspati, strike down the slanderers of the gods; let not the ill-wishers reach up and touch our higher felicity.

त्रा॒तार॑म् । त्वा॒ । त॒नूना॑म् । ह॒वा॒म॒हे॒ । अव॑ऽस्पर्तः । अ॒धि॒ऽव॒क्तार॑म् । अ॒स्म॒युम् । बृह॑स्पते । दे॒व॒ऽनिदः॑ । नि । ब॒र्ह॒य॒ । मा । दुः॒ऽएवाः॑ । उत्ऽत॑रम् । सु॒म्नम् । उत् । न॒श॒न् ॥त्रातारम् । त्वा । तनूनाम् । हवामहे । अवस्पर्तः । अधिवक्तारम् । अस्मयुम् । बृहस्पते । देवनिदः । नि । बर्हय । मा । दुःएवाः । उत्तरम् । सुम्नम् । उत् । नशन् ॥trātāram | tvā | tanūnām | havāmahe | ava-spartaḥ | adhi-vaktāram | asmayum | bṛhaspate | deva-nidaḥ | ni | barhaya | mā | duḥ-evāḥ | ut-taram | sumnam | ut | naśan

त्रातारम्protector (as the one invoked)
त्रातारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootत्रातृ (√त्रा ‘रक्षणे’)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्
तनूनाम्of bodies / of persons
तनूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतनू
हवामहेwe invoke / call
हवामहे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वाने/आह्वाने)
अवस्पर्तर्repeller / one who drives away
अवस्पर्तर्:
कर्म
TypeNoun
Rootअवस्पर्तृ (अव-√स्पृ/√स्पर्द् ‘प्रतिस्पर्धा/प्रतिघात’—वेद. ‘अपसारक/निवारक’)
अधिवक्तारम्advocate / intercessor / authoritative speaker
अधिवक्तारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअधिवक्तृ (अधि-√वच् ‘वक्तृ/प्रवक्ता’)
अस्मयुम्not-mocking; non-derisive; kindly
अस्मयुम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअस्मयु (a- + स्मयु ‘हास/उपहास’)
बृहस्पतेO Bṛhaspati
बृहस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootबृहस्पति
देवनिदःgod-revilers / those who insult the gods
देवनिदः:
कर्म
TypeNoun
Rootदेवनिद् (देव + निद् ‘निन्दक’)
निdown; away; completely
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि
बर्हयdrive away / thrust down
बर्हय:
क्रिया
TypeVerb
Root√बर्ह् (बर्हणे ‘निवारणे/हिंसायाम्’—वेद. ‘दूरं नय’)
माdo not
मा:
क्रियानिषेध
TypeIndeclinable
Rootमा
दुरेवाḥmisfortunes / evil-goers
दुरेवाḥ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदुरेव (दुर् + एव ‘मार्ग/गमन’ → ‘दुष्टगमन/दुर्भाग्य’)
उत्तरम्higher; further; subsequent
उत्तरम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootउत्तर
सुम्नम्favor; grace; blessing
सुम्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसुम्न
उन्नशन्may they attain / reach
उन्नशन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद्-√नश् (नश् ‘प्रापणे/नाशे’—वेद. ‘प्राप्नुयात्’)