HomeRig VedaMandala 2Sukta 23Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Bṛhaspati / Brahmaṇaspati
Chandas: Triṣṭubh

देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥

दे॒वाश्चि॑त्ते असुर्य॒ प्रचे॑तसो॒ बृह॑स्पते य॒ज्ञियं॑ भा॒गमा॑नशुः । उ॒स्रा इ॑व॒ सूर्यो॒ ज्योति॑षा म॒हो विश्वे॑षा॒मिज्ज॑नि॒ता ब्रह्म॑णामसि ॥

devā́ś cit te asurya prá-cetaso bṛ́haspate yajñíyaṃ bhāgám ānaśuḥ | usrā́ iva sū́ryo jyótiṣā mahó víśveṣām íj janitā́ bráhmaṇām asi ||

Even the gods, O luminous Lord, the far-seeing in consciousness, have attained their sacrificial portion through you. Like the sun with the great light of the dawn-cows, you are indeed the begetter of all the mantras—source of the creative Word in every power.

दे॒वाः । चि॒त् । ते॒ । अ॒सु॒र्य॒ । प्रऽचे॑तसः । बृह॑स्पते । य॒ज्ञिय॑म् । भा॒गम् । आ॒न॒शुः॒ । उ॒स्राःऽइ॑व । सूर्यः॑ । ज्योति॑षा । म॒हः । विश्वे॑षाम् । इत् । ज॒नि॒ता । ब्रह्म॑णाम् । अ॒सि॒ ॥देवाः । चित् । ते । असुर्य । प्रचेतसः । बृहस्पते । यज्ञियम् । भागम् । आनशुः । उस्राःइव । सूर्यः । ज्योतिषा । महः । विश्वेषाम् । इत् । जनिता । ब्रह्मणाम् । असि ॥devāḥ | cit | te | asurya | pra-cetasaḥ | bṛhaspate | yajñiyam | bhāgam | ānaśuḥ | usrāḥ-iva | sūryaḥ | jyotiṣā | mahaḥ | viśveṣām | it | janitā | brahmaṇām | asi

देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
असुर्यO lordly/Asura-like (mighty) one
असुर्य:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootअसुर्य (प्रातिपदिक; असुर + य)
प्रचेतसःthe foreknowing/wise ones
प्रचेतसः:
कर्तृ (देवाः का विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootप्रचेतस् (प्रातिपदिक)
बृहस्पतेO Bṛhaspati
बृहस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
यज्ञियम्worthy of sacrifice, sacrificial
यज्ञियम्:
कर्म (भागम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक)
भागम्share, portion
भागम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
आनशुःhave attained/obtained
आनशुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु; ‘to attain, obtain’)
उस्राःdawns (ruddy lights)
उस्राः:
उपमान (इव के साथ)
TypeNoun
Rootउस्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
ज्योतिषाwith light, by radiance
ज्योतिषा:
करण
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
महोgreat, mighty
महो:
विशेषण (ज्योतिषा/प्रभाव का)
TypeAdjective (indeclinable/accusative-like Vedic form)
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
विश्वेषाम्of all
विश्वेषाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत्/इद् (अव्यय निपात)
जनिताbegetter, producer
जनिता:
कर्तृ (असि का)
TypeNoun (agent)
Rootजन् (धातु) → जनितृ/जनिता (कृदन्त-प्रातिपदिक)
ब्रह्मणाम्of prayers/sacred formulations
ब्रह्मणाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु; ‘to be’)