HomeRig VedaMandala 2Sukta 23Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 2.23

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh

भरेषु हव्यो नमसोपसद्यो गन्ता वाजेषु सनिता धनंधनम् । विश्वा इदर्यो अभिदिप्स्वो मृधो बृहस्पतिर्वि ववर्हा रथाँ इव ॥

भरे॑षु॒ हव्यो॒ नम॑सोप॒सद्यो॒ गन्ता॒ वाजे॑षु॒ सनि॑ता॒ धनं॑धनम् । विश्वा॒ इद॒र्यो अ॑भिदि॒प्स्वो॒३॒॑ मृधो॒ बृह॒स्पति॒र्वि व॑वर्हा॒ रथाँ॑ इव ॥

bharéṣu hávyo námasopasádyó gántā vā́jeṣu sánitā dhánaṃdhanam | víśvā íd aryó abhídipsvo mṛ́dho bṛ́haspátir ví vavarhā ráthāṃ iva ||

In the press of the struggle he is to be invoked; by reverence he is to be approached. He comes in the gaining of plenitudes, a winner of riches upon riches. All the assaults of the envious assailant Bṛhaspati drives apart, as one clears obstacles like chariots pushing through.

भरे॑षु । हव्य॑ । नम॑सा । उ॒प॒ऽसद्यः॑ । गन्ता॑ । वाजे॑षु । सनि॑ता । धन॑म्ऽधनम् । विश्वाः॑ । इत् । अ॒र्यः । अ॒भि॒ऽदि॒प्स्वः॑ । मृधः॑ । बृह॒स्पतिः॑ । वि । व॒व॒र्ह॒ । रथा॑न्ऽइव ॥भरेषु । हव्य । नमसा । उपसद्यः । गन्ता । वाजेषु । सनिता । धनम्धनम् । विश्वाः । इत् । अर्यः । अभिदिप्स्वः । मृधः । बृहस्पतिः । वि । ववर्ह । रथान्इव ॥bhareṣu | havya | namasā | upa-sadyaḥ | gantā | vājeṣu | sanitā | dhanam-dhanam | viśvāḥ | it | aryaḥ | abhi-dipsvaḥ | mṛdhaḥ | bṛhaspatiḥ | vi | vavarha | rathān-iva

भरेषुin battles/contests
भरेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootभर (प्रातिपदिक: भर-)
हव्यःworthy to be invoked/offered (as oblation); the invoked one
हव्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootहव्य (√हु ‘to offer’ से; हव्य-)
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (नमस्-)
उपसद्यःapproachable; to be approached/attended
उपसद्यः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootउपसद्य (उप-√सद् ‘to sit/approach’ से; उपसद्य-)
गन्ताgoer/attainer; one who comes
गन्ता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Root√गम् (गन्तृ- ‘goer/attainer’)
वाजेषुin prizes/strengths (in contests)
वाजेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवाज (वाज-)
सनिताwinner, bestower/gainer
सनिता:
कर्तृ
TypeNoun (agent)
Root√सन् (सनितृ- ‘winner/gainer’)
धनंधनम्wealth upon wealth; abundant wealth
धनंधनम्:
कर्म
TypeNoun (reduplicated compound)
Rootधन (धन-)
विश्वाःall (things)
विश्वाः:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (विश्व-)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात) अथवा इद् (निपात)
अर्यःthe noble one; (here) the beneficent lord
अर्यः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअर्य (अर्य-)
अभिदिप्स्वःassailants, those wishing to injure/attack
अभिदिप्स्वः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअभि-√दिप्स्/√दभ्? (दिप्सु- ‘desirous to harm/attack’; desiderative sense)
मृधःhostilities, assaults
मृधः:
कर्म
TypeNoun
Rootमृध् (मृध्-)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति (बृहस्पति-)
विapart, asunder, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
ववर्हाhas struck down/has torn apart
ववर्हा:
TypeVerb
Root√वर्ह्/√वृह् (ववर्ह- परस्मैपद; परिपूर्ण/परफेक्ट)
रथान्chariots
रथान्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (रथ-)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव