HomeRig VedaMandala 2Sukta 20Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 2.20

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सो अङ्गिरसामुचथा जुजुष्वान्ब्रह्मा तूतोदिन्द्रो गातुमिष्णन् । मुष्णन्नुषसः सूर्येण स्तवानश्नस्य चिच्छिश्नथत्पूर्व्याणि ॥

सो अङ्गि॑रसामु॒चथा॑ जुजु॒ष्वान्ब्रह्मा॑ तूतो॒दिन्द्रो॑ गा॒तुमि॒ष्णन् । मु॒ष्णन्नु॒षस॒: सूर्ये॑ण स्त॒वानश्न॑स्य चिच्छिश्नथत्पू॒र्व्याणि॑ ॥

só aṅgírasām ucáthā jujuṣvā́n brahmā́ tū́tod índro gātúm iṣṇán | múṣṇann uṣásaḥ sū́ryeṇa stavā́n áśnasya cic chiśnathat pū́rvyāṇi ||

He, accepting the chants of the Aṅgirases, Indra the formulator struck open the path, impelling the way. Stealing away the Dawns by the Sun, praising, he shattered even the ancient strongholds of the Rock.

सः । अङ्गि॑रसाम् । उ॒चथा॑ । जु॒जु॒ष्वान् । ब्रह्मा॑ । तू॒तो॒त् । इन्द्रः॑ । गा॒तुम् । इ॒ष्णन् । मु॒ष्णन् । उ॒षसः॑ । सूर्ये॑ण । स्त॒वान् । अश्न॑स्य । चि॒त् । शि॒श्न॒थ॒त् । पू॒र्व्याणि॑ ॥सः । अङ्गिरसाम् । उचथा । जुजुष्वान् । ब्रह्मा । तूतोत् । इन्द्रः । गातुम् । इष्णन् । मुष्णन् । उषसः । सूर्येण । स्तवान् । अश्नस्य । चित् । शिश्नथत् । पूर्व्याणि ॥saḥ | aṅgirasām | ucathā | jujuṣvān | brahmā | tūtot | indraḥ | gātum | iṣṇan | muṣṇan | uṣasaḥ | sūryeṇa | stavān | aśnasya | cit | śiśnathat | pūrvyāṇi

सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
अङ्गिरसाम्of the Aṅgirases
अङ्गिरसाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
उचथाhymns / praises
उचथा:
कर्म
TypeNoun
Rootउचथ (प्रातिपदिक)
जुजुष्वान्accepting (them), being pleased
जुजुष्वान्:
कर्तृ (विशेषणम् सः/इन्द्रः)
TypeParticiple
Rootजुष् (धातु) → जुजुष्वान् (कृदन्त, परिपूर्ण/परिप्रयोग)
ब्रह्माthe priest (Brahmā); the sacred utterance
ब्रह्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
तूतोद्has impelled / has urged
तूतोद्:
क्रिया
TypeVerb
Rootतुद् (धातु)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गातुम्path, passage
गातुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगातु (प्रातिपदिक; √गा/गम्-सम्बद्ध)
इष्णन्driving on, impelling
इष्णन्:
कर्तृ (विशेषणम् इन्द्रः)
TypeParticiple
Rootइष् (धातु) → इष्णत्/इष्णन् (कृदन्त)
मुष्णन्stealing away, taking
मुष्णन्:
कर्तृ (विशेषणम् इन्द्रः)
TypeParticiple
Rootमुष् (धातु) → मुष्णत्/मुष्णन् (कृदन्त)
उषसःthe dawns
उषसः:
कर्म
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
सूर्येणwith/by the Sun
सूर्येण:
करण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
स्तवानःpraising
स्तवानः:
कर्तृ (विशेषणम् इन्द्रः)
TypeParticiple
Rootस्तु (धातु) → स्तवान (कृदन्त, लिट्-भाव)
अश्नस्यof the rock/stone
अश्नस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअश्न (प्रातिपदिक; ‘stone/rock’ वैदिक)
चित्even, indeed
चित्:
सम्बन्ध/प्रयोग-निपात
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
शिश्नथत्he split/loosened
शिश्नथत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootशिथ्/शिथिल्? (धातु) → शिश्नथ् (वैदिक-रूप; ‘to loosen/split’)
पूर्व्याणिancient, primeval (things/deeds)
पूर्व्याणि:
कर्म (विशेषणम्—‘ancient (deeds/things)’)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक)