HomeRig VedaMandala 2Sukta 20Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 2.20

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

तमु स्तुष इन्द्रं तं गृणीषे यस्मिन्पुरा वावृधुः शाशदुश्च । स वस्वः कामं पीपरदियानो ब्रह्मण्यतो नूतनस्यायोः ॥

तमु॑ स्तुष॒ इन्द्रं॒ तं गृ॑णीषे॒ यस्मि॑न्पु॒रा वा॑वृ॒धुः शा॑श॒दुश्च॑ । स वस्व॒: कामं॑ पीपरदिया॒नो ब्र॑ह्मण्य॒तो नूत॑नस्या॒योः ॥

tám u stuṣé índraṃ táṃ gṛṇīṣe yásmin purā́ vāvṛdhúḥ śā́śaduś ca | sá vásvaḥ kā́maṃ pī́parad iyānó brahmaṇyató nū́tanasya ā́yoḥ ||

Him I praise—Indra; him I hymn—he in whom the ancients grew and found firm abiding. Moving still, he fills the desire for the wealth of being of the one who seeks the brahman, of the ever-new Arya.

तम् । ऊँ॒ इति॑ । स्तु॒षे॒ । इन्द्र॑म् । तम् । गृ॒णी॒षे॒ । यस्मि॑न् । पु॒रा । व॒वृ॒धुः । शा॒श॒दुः । च॒ । सः । वस्वः॑ । काम॑म् । पी॒प॒र॒त् । इ॒या॒नः । ब्र॒ह्म॒ण्य॒तः । नूत॑नस्य । आ॒योः ॥तम् । ऊँ इति । स्तुषे । इन्द्रम् । तम् । गृणीषे । यस्मिन् । पुरा । ववृधुः । शाशदुः । च । सः । वस्वः । कामम् । पीपरत् । इयानः । ब्रह्मण्यतः । नूतनस्य । आयोः ॥tam | oṃ iti | stuṣe | indram | tam | gṛṇīṣe | yasmin | purā | vavṛdhuḥ | śāśaduḥ | ca | saḥ | vasvaḥ | kāmam | pīparat | iyānaḥ | brahmaṇyataḥ | nūtanasya | āyoḥ

तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed / and
:
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
स्तुषेI praise
स्तुषे:
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गृणीषेI sing/praise
गृणीषे:
TypeVerb
Rootगॄ (गृण्) (धातु)
यस्मिन्in whom
यस्मिन्:
अधिकरण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुराformerly / of old
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
वावृधुःthey have grown/strengthened
वावृधुः:
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
शाशदुःthey have praised / lauded
शाशदुः:
TypeVerb
Rootशंस्/शास् (वैदिक; ‘शाशद्’ इति लिट्-रूपम्, स्तुत्यर्थे)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
he
:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वस्वःof wealth
वस्वः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
कामम्desire / wish
कामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
पीपरत्he filled/satisfied
पीपरत्:
TypeVerb
Rootपॄ (धातु; वैदिक-गुणित-प्रत्यययुक्तं ‘पीपर’ = कारण/तीव्र-प्रयोगः)
इयानःgoing / advancing
इयानः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootइ (धातु) → इयान (कृदन्त-प्रातिपदिक)
ब्रह्मण्यतःfrom the brahman-loving (worshipper)
ब्रह्मण्यतः:
अपादान
TypeAdjective
Rootब्रह्मण्यत् (प्रातिपदिक; ‘ब्रह्मन्’ + यत्, ‘ब्रह्म-प्रिय/ब्रह्म-सेवी’)
नूतनस्यof the new
नूतनस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootनूतन (प्रातिपदिक)
आयॊःof the two lifetimes / of life (dual)
आयॊः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक)