HomeRig VedaMandala 2Sukta 20Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.20

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वं न इन्द्र त्वाभिरूती त्वायतो अभिष्टिपासि जनान् । त्वमिनो दाशुषो वरूतेत्थाधीरभि यो नक्षति त्वा ॥

त्वं न॑ इन्द्र॒ त्वाभि॑रू॒ती त्वा॑य॒तो अ॑भिष्टि॒पासि॒ जना॑न् । त्वमि॒नो दा॒शुषो॑ वरू॒तेत्थाधी॑र॒भि यो नक्ष॑ति त्वा ॥

tváṃ na indra tvā́bhir ūtī́ tvā́yato abhiṣṭi-pā́si jánān | tvám íno dāśúṣo varūtā́ ítthādhīr abhí yó nákṣati tvā́ ||

You, O Indra, by your helps guard the peoples who move towards you, a protector of their sought-for good. You are the shelter of the giver; thus, with right seeing, you come near to him who reaches for you.

त्वम् । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । त्वाभिः॑ । ऊ॒ती । त्वा॒ऽय॒तः । अ॒भि॒ष्टि॒ऽपा । अ॒सि॒ । जना॑न् । त्वम् । इ॒नः । दा॒शुषः॑ । व॒रू॒ता । इ॒त्थाऽधीः॑ । अ॒भि । यः । नक्ष॑ति । त्वा॒ ॥त्वम् । नः । इन्द्र । त्वाभिः । ऊती । त्वायतः । अभिष्टिपा । असि । जनान् । त्वम् । इनः । दाशुषः । वरूता । इत्थाधीः । अभि । यः । नक्षति । त्वा ॥tvam | naḥ | indra | tvābhiḥ | ūtī | tvāyataḥ | abhiṣṭi-pā | asi | janān | tvam | inaḥ | dāśuṣaḥ | varūtā | itthādhīḥ | abhi | yaḥ | nakṣati | tvā

त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
त्वाभिःwith thee / by thee
त्वाभिः:
करण
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतीwith help, with aid
ऊती:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक) < √अव्/ऊ (रक्षणे/अवने) (व्युत्पत्त्यर्थ)
त्वायतःseeking thee, directed to thee
त्वायतः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (participial)
Rootत्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + यत (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)
अभिष्टिपासिthou protectest (as battle-guard)
अभिष्टिपासि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पालने/रक्षणे) with preverb अभि-; (वेदिक) अभिष्टि-पा ‘protector in battles’
जनान्people, men
जनान्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इनःthe mighty one, lord
इनः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootइन (प्रातिपदिक) ‘बलवान्/स्वामी’
दाशुषःof the worshipper/giver
दाशुषः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun (agent)
Root√दाश्/दश् (दान/पूजने) → दाशु (कृदन्त-प्रातिपदिक) ‘दाता/यजमान’
वरूतेthou choosest / acceptest
वरूते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (वरणे) आत्मनेपदी
इत्थाthus, in this manner
इत्था:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootइत्था (अव्यय)
धीःthought, insight, prayer
धीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक) < √धी (धी/बुद्धौ)
अभिtowards, upon
अभि:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नक्षतिattains, reaches
नक्षति:
क्रिया
TypeVerb
Root√नश् (प्रापणे) (वेदिक रूप: नक्षति)
त्वाthee
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)