HomeRig VedaMandala 2Sukta 2Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 2.2

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

अभि त्वा नक्तीरुषसो ववाशिरेऽग्ने वत्सं न स्वसरेषु धेनवः । दिव इवेदरतिर्मानुषा युगा क्षपो भासि पुरुवार संयतः ॥

अ॒भि त्वा॒ नक्ती॑रु॒षसो॑ ववाशि॒रेऽग्ने॑ व॒त्सं न स्वस॑रेषु धे॒नव॑: । दि॒व इ॒वेद॑र॒तिर्मानु॑षा यु॒गा क्षपो॑ भासि पुरुवार सं॒यत॑: ॥

abhí tvā náktīr uṣásaḥ vavāśire ’ágne vatsáṃ ná svásareṣu dhenávaḥ | divá ivéd aratír mā́nuṣā yugā́ ā́ kṣápaḥ bhāsi puru-vāra saṃ-yatáḥ ||

Night-powers and the Dawns cry out to you, O Agni, as the many-formed milch-cows call to their calf in their own stalls. Like a messenger from the heaven-world, you shine through the human ages; through the nights you blaze, O wide-giving One, self-restrained and gathered into your luminous force.

अ॒भि । त्वा॒ । नक्तीः॑ । उ॒षसः॑ । व॒वा॒शि॒रे॒ । अग्ने॑ । व॒त्सम् । न । स्वस॑रेषु । धे॒नवः॑ । दि॒वःऽइ॑व । इत् । अ॒र॒तिः । मानु॑षा । यु॒गा । आ । क्षपः॑ । भा॒सि॒ । पु॒रु॒ऽवा॒र॒ । स॒म्ऽयतः॑ ॥अभि । त्वा । नक्तीः । उषसः । ववाशिरे । अग्ने । वत्सम् । न । स्वसरेषु । धेनवः । दिवःइव । इत् । अरतिः । मानुषा । युगा । आ । क्षपः । भासि । पुरुवार । सम्यतः ॥abhi | tvā | naktīḥ | uṣasaḥ | vavāśire | agne | vatsam | na | svasareṣu | dhenavaḥ | divaḥ-iva | it | aratiḥ | mānuṣā | yugā | ā | kṣapaḥ | bhāsi | puru-vāra | sam-yataḥ

अ॒भिtowards, over, upon
अ॒भि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou (acc. sg.)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नक्तीःnights
नक्तीः:
Kartā
TypeNoun
Rootनक्ति- (प्रातिपदिक)
उषसःdawns
उषसः:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस्- (प्रातिपदिक)
ववाशिरेhave cried/called (aloud)
ववाशिरे:
Kriyā
TypeVerb
Root√वाश्/√वाश (शब्दे/रावे; वैदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
वत्सम्calf
वत्सम्:
Karma
TypeNoun
Rootवत्स- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
स्वसरेषुamong (his) sisters
स्वसरेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootस्वसर्- (प्रातिपदिक)
धेनवःmilch-cows
धेनवः:
Kartā
TypeNoun
Rootधेनु- (प्रातिपदिक)
दिवःfrom heaven / of heaven
दिवः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (अव्यय/निपात)
अरतिःthe moving one / the course (swift motion)
अरतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअरति- (प्रातिपदिक)
मानुषाhuman, of men
मानुषा:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootमानुष- (प्रातिपदिक)
युगाgenerations, ages
युगा:
Karma
TypeNoun
Rootयुग- (प्रातिपदिक)
क्षपःnights
क्षपः:
Karma
TypeNoun
Rootक्षप्/क्षपा- (प्रातिपदिक)
भासिyou shine
भासि:
Kriyā
TypeVerb
Root√भा (दीप्तौ)
पुरुवारO one of many boons/paths (richly bestowing)
पुरुवार:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootपुरुवार्- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-स्वभाव)
संयतःrestrained, well-controlled / duly ordered
संयतः:
Kartā
TypeParticiple
Rootसम् + √यम् (नियमे/संयमे) → संयत (कृदन्त)