HomeRig VedaMandala 2Sukta 2Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 2.2

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

वयमग्ने अर्वता वा सुवीर्यं ब्रह्मणा वा चितयेमा जनाँ अति । अस्माकं द्युम्नमधि पञ्च कृष्टिषूच्चा स्वर्ण शुशुचीत दुष्टरम् ॥

व॒यम॑ग्ने॒ अर्व॑ता वा सु॒वीर्यं॒ ब्रह्म॑णा वा चितयेमा॒ जनाँ॒ अति॑ । अ॒स्माकं॑ द्यु॒म्नमधि॒ पञ्च॑ कृ॒ष्टिषू॒च्चा स्व१॒॑र्ण शु॑शुचीत दु॒ष्टर॑म् ॥

vayám agne árvātā vā su-vī́ryaṃ bráhmaṇā vā citayemā jánāṃ áti | asmā́kaṃ dyumnám ádhi páñca kṛ́ṣṭiṣū́ccā́ svàrṇá śuśucīta dúṣṭaram ||

We, O Agni, by the steed of force or by the power of mantra, would rise beyond the human limitations. Let our luminous glory stand above the five tribes; blaze high like the sun’s truth-light—hard to assail, impossible to cross.

व॒यम् । अ॒ग्ने॒ । अर्व॑ता । वा । सु॒ऽवीर्य॑म् । ब्रह्म॑णा । वा । चि॒त॒ये॒म॒ । जना॑न् । अति॑ । अ॒स्माक॑म् । द्यु॒म्नम् । अधि॑ । पञ्च॑ । कृ॒ष्टिषु॑ । उ॒च्चा । स्वः॑ । न । शु॒शु॒ची॒त॒ । दु॒स्तर॑म् ॥वयम् । अग्ने । अर्वता । वा । सुवीर्यम् । ब्रह्मणा । वा । चितयेम । जनान् । अति । अस्माकम् । द्युम्नम् । अधि । पञ्च । कृष्टिषु । उच्चा । स्वः । न । शुशुचीत । दुस्तरम् ॥vayam | agne | arvatā | vā | su-vīryam | brahmaṇā | vā | citayema | janān | ati | asmākam | dyumnam | adhi | pañca | kṛṣṭiṣu | uccā | svaḥ | na | śuśucīta | dustaram

वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
अर्वताwith a steed / by a horse
अर्वता:
करण
TypeNoun
Rootअर्वत्
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सुवीर्यम्good hero-power / excellent valor
सुवीर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-वीर्य
ब्रह्मणाwith sacred formulation / prayer
ब्रह्मणा:
करण
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
चितयेमाmay we perceive/notice; may we make known
चितयेमा:
TypeVerb
Rootचित् (चितयति)
जनान्peoples; men
जनान्:
कर्म
TypeNoun
Rootजन
अतिbeyond; over
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
द्यु॒म्नम्splendor; glory
द्यु॒म्नम्:
कर्तृ (अर्थे: ‘our glory (be) …’) / कर्म (context-dependent)
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न
अधिupon; over
अधि:
TypeIndeclinable
Rootअधि
पञ्चfive
पञ्च:
TypeNumeral
Rootपञ्च
कृष्टिषुamong the (five) tribes/peoples
कृष्टिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootकृष्टि
उच्चाhigh; aloft
उच्चा:
TypeIndeclinable
Rootउच्चैस् (उच्चा)
स्वर्णsunlight; heaven’s light
स्वर्ण:
कर्म
TypeNoun
Rootस्वर्
शुशुचीतhas shone brightly; has blazed
शुशुचीत:
TypeVerb
Rootशुच् (शोचति/शुच्यति) → शुशुच् (intensive)
दुष्टरम्hard to surpass; irresistible
दुष्टरम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootदु-स्तर (स्तॄ/स्तॄणोति ‘to cross/overcome’ → ‘hard to overcome’)