HomeRig VedaMandala 2Sukta 18Mantra 9
Previous Mantra

Mantra 9

Sukta 2.18

Rishi: Gṛtsamada (traditional for RV 2.18)
Devata: Indra (with Bhaga invoked as allied principle of right share; Dakṣiṇā foregrounded)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदि॑न्द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ । शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥

nūnáṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyád índra dákṣiṇā maghónī | śíkṣā stotṛ́bhyo mā́ti dhag bhágo no bṛhád vadema vidáthe suvī́rāḥ ||

Now may that Dakṣiṇā, rich in plenitude, yield in answer to your boon for the singer, O Indra. Teach and increase for the praisers; let not our Bhaga, our share of felicity, be harmed—may we speak the Vast in the assembly, possessed of heroic souls.

नू॒नम् । सा । ते॒ । प्रति॑ । वर॑म् । जरि॒त्रे । दु॒ही॒यत् । इ॒न्द्र॒ । दक्षि॑णा । म॒घोनी॑ । शिक्ष॑ । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । मा । अति॑ । ध॒क् । भगः॑ । नः॒ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥नूनम् । सा । ते । प्रति । वरम् । जरित्रे । दुहीयत् । इन्द्र । दक्षिणा । मघोनी । शिक्ष । स्तोतृभ्यः । मा । अति । धक् । भगः । नः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुवीराः ॥nūnam | sā | te | prati | varam | jaritre | duhīyat | indra | dakṣiṇā | maghonī | śikṣa | stotṛ-bhyaḥ | mā | ati | dhak | bhagaḥ | naḥ | bṛhat | vadema | vidathe | su-vīrāḥ

नूनम्now; indeed
नूनम्:
Adhikaraṇa (काल/निश्चय-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (avyaya)
साshe/that (gift)
सा:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto/for you; your
ते:
Sampradāna (स्वामित्व-सम्बन्धेन) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; in return
प्रति:
Adhikaraṇa (दिशा/प्रत्यभिमुख्य) / उपपद
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
वरम्a boon; choice gift
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
जरित्रेto the singer/praiser
जरित्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/गिर् ‘स्तु’ से ‘स्तोतृ’ अर्थे)
दुहीयत्may (she) yield/milk forth
दुहीयत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√दुह् (दुहँ प्रपूरणे/दोहने)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दक्षिणाthe sacrificial fee/gift
दक्षिणा:
Kartā (सा इति सह-सामानाधिकरण्येन) / विशेष्य
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
मघोनीbounteous; generous
मघोनी:
Kartā (दक्षिणायाः विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमघोनी (प्रातिपदिक; ‘मघवती’ ‘उदार-दानयुक्ता’)
शिक्षाgrant; bestow; teach (i.e., cause to obtain)
शिक्षा:
Kriyā
TypeVerb
Root√शिक्ष् (शिक्षँ विद्याम्/अभ्यासे; RV में ‘प्रेरणे/दाने’ भावः) अथवा √शक्-इच्छा (आदेशार्थे)
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु)
मातिम्thought; inspiration; wisdom
मातिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक; √मन् ‘चिन्तने’)
धक्indeed; then; pray
धक्:
(वाक्य-सम्बन्धक) अव्यय
TypeIndeclinable
Rootधक् (निपात; प्रोत्साहन/सम्बोधनार्थे, RV)
भगःBhaga (the god of fortune); fortune
भगः:
Kartā
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
नःour; for us
नः:
Sampradāna/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बृहद्वदेमlet us speak/proclaim greatly
बृहद्वदेम:
Kriyā
TypeVerb
Root√वद् (वदँ व्यक्तायां वाचि)
विदथेin the assembly/rite; at the worship
विदथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक; ‘सभा/यज्ञ-समागम’)
सुवीराःhaving good heroes/sons; strong in heroes
सुवीराः:
Kartā (वयं इत्यध्याहृतस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसुवीर (प्रातिपदिक; सु- + वीर)