HomeRig VedaMandala 2Sukta 14Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 2.14

Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

अध्वर्यवो यो दृभीकं जघान यो गा उदाजदप हि वलं वः । तस्मा एतमन्तरिक्षे न वातमिन्द्रं सोमैरोर्णुत जूर्न वस्त्रैः ॥

अध्व॑र्यवो॒ यो दृभी॑कं ज॒घान॒ यो गा उ॒दाज॒दप॒ हि व॒लं वः । तस्मा॑ ए॒तम॒न्तरि॑क्षे॒ न वात॒मिन्द्रं॒ सोमै॒रोर्णु॑त॒ जूर्न वस्त्रै॑: ॥

ádhvaryavo yó dṛbhī́kaṃ jaghā́na yó gā́ udā́jad ápa hí valáṃ vaḥ | tásmā etám antárikṣe ná vā́tam índraṃ sómair ūrṇuta jū́r ná vastráiḥ ||

O Adhvaryus, he who smote Dṛbhīka, he who drove forth the Rays (cows) and cast away the cave of Vala for you—clothe that Indra with Soma as the mid-region is clothed with wind, as a swift one with garments.

अध्व॑र्यवः । यः । दृभी॑कम् । ज॒घान॑ । यः । गाः । उ॒त्ऽआज॑त् । अप॑ । हि । व॒लम् । वरिति॒ वः । तस्मै॑ । ए॒तम् । अ॒न्तरि॑क्षे । न । वात॑म् । इन्द्र॑म् । सोमैः॒ । आ । ऊ॒र्णु॒त॒ । जूः । न । वस्त्रैः॑ ॥अध्वर्यवः । यः । दृभीकम् । जघान । यः । गाः । उत्आजत् । अप । हि । वलम् । वरिति वः । तस्मै । एतम् । अन्तरिक्षे । न । वातम् । इन्द्रम् । सोमैः । आ । ऊर्णुत । जूः । न । वस्त्रैः ॥adhvaryavaḥ | yaḥ | dṛbhīkam | jaghāna | yaḥ | gāḥ | ut-ājat | apa | hi | valam | varitivaḥ | tasmai | etam | antarikṣe | na | vātam | indram | somaiḥ | ā | ūrṇuta | jūḥ | na | vastraiḥ

अध्वर्यवःO adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक) < अध्वर
यःwho
यः:
कर्तृ (सापेक्ष-सम्बन्धः) / विशेष्य-निर्देशक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दृभीकम्the Dṛbhīka (demon/foe)
दृभीकम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदृभीक (प्रातिपदिक)
जघानslew
जघान:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ (सापेक्ष-सम्बन्धः) / विशेष्य-निर्देशक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गाःthe cows
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
उदाजत्brought up/out; raised forth
उदाजत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootउद्-आ-जन्/जन् (धातु)
अपaway, off
अप:
क्रियाविशेषण (दिशा/वियोग)
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
वलम्Vala (the cave/obstructor)
वलम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवल (प्रातिपदिक)
वःof you; your
वः:
सम्बन्ध (सम्बन्धी) / स्वामित्व
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतम्this (one)
एतम्:
कर्म
TypePronoun/Determiner
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अन्तरिक्षेin the mid-air
अन्तरिक्षे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
like; as (or: not—contextually ‘like’ with following)
:
उपमान-निपात (तुलना) / निषेधार्थे न
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वातम्wind
वातम्:
कर्म (उपमान-रूपेण) / उपमेय-विशेषण
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमैःwith Soma (draughts)
सोमैः:
करण
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
उर्णुतcover (ye), wrap
उर्णुत:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृ/वॄ (धातु) ‘to cover, wrap’
जूःswiftly, at once
जूः:
क्रियाविशेषण (शीघ्रता/प्रेरणा)
TypeIndeclinable
Rootजू (अव्यय/निपात; वेदिक)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (सम्बन्धी) / स्वामित्व
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
वस्त्रैःwith garments; with coverings
वस्त्रैः:
करण
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)