HomeRig VedaMandala 2Sukta 12Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 2.12

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (likely; hymn-level)

यं स्मा पृच्छन्ति कुह सेति घोरमुतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम् । सो अर्यः पुष्टीर्विज इवा मिनाति श्रदस्मै धत्त स जनास इन्द्रः ॥

यं स्मा॑ पृ॒च्छन्ति॒ कुह॒ सेति॑ घो॒रमु॒तेमा॑हु॒र्नैषो अ॒स्तीत्ये॑नम् । सो अ॒र्यः पु॒ष्टीर्विज॑ इ॒वा मि॑नाति॒ श्रद॑स्मै धत्त॒ स ज॑नास॒ इन्द्र॑: ॥

yáṃ smā pṛcchánti kúha séti ghorám utém ā́hur náiṣó astī́ti enam | só aryáḥ púṣṭīr víja ivā́ mināti śrád asmai dhatta sá janāsa índraḥ ||

Him they ask about—‘Where is he?’—the formidable; and they even say of him, ‘He is not.’ Yet he, the Arya, diminishes the nourishments of the adversary as a gambler (strips winnings). Place your faith in him: he, O peoples, is Indra.

यम् । स्म॒ । पृ॒च्छन्ति॑ । कुह॑ । सः । इति॑ । घो॒रम् । उ॒त । ई॒म् । आ॒हुः॒ । न । ए॒षः । अ॒स्ति॒ । इति॑ । ए॒न॒म् । सः । अ॒र्यः । पु॒ष्टीः । विजः॑ऽइव । आ । मि॒ना॒ति॒ । श्रत् । अ॒स्मै॒ । ध॒त्त॒ । सः । ज॒ना॒सः॒ । इन्द्रः॑ ॥यम् । स्म । पृच्छन्ति । कुह । सः । इति । घोरम् । उत । ईम् । आहुः । न । एषः । अस्ति । इति । एनम् । सः । अर्यः । पुष्टीः । विजःइव । आ । मिनाति । श्रत् । अस्मै । धत्त । सः । जनासः । इन्द्रः ॥yam | sma | pṛcchanti | kuha | saḥ | iti | ghoram | uta | īm | āhuḥ | na | eṣaḥ | asti | iti | enam | saḥ | aryaḥ | puṣṭīḥ | vijaḥ-iva | ā | mināti | śrat | asmai | dhatta | saḥ | janāsaḥ | indraḥ

यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्मindeed / just
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म (निपात)
पृच्छन्तिthey ask
पृच्छन्ति:
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (पृच्छति)
कुहwhere?
कुह:
अधिकारण (प्रश्नार्थे)
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (उद्धरण-निपात)
घोरम्terrible, formidable
घोरम्:
कर्म (यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
उतand / moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (समुच्चय/उपपद-निपात)
इमthis one (him)
इम:
कर्म (आहुः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आहुःthey say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह् (आह) / ब्रू (अर्थे) — वैदिक परिपाट्या “आहुः”
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
एषःthis (one)
एषः:
कर्तृ (अस्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तिis / exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (उद्धरण-निपात)
एनम्him
एनम्:
कर्म (आहुः/पृच्छन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (एन्-प्रत्ययान्त सर्वनाम-प्रयोगः)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्यःthe noble one / Arya
अर्यः:
कर्तृ (मिनाति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
पुष्टीःprosperities, nourishments
पुष्टीः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
विजःa bird (as) / a swift one (as)
विजः:
TypeNoun
Rootविज्/विज (प्रातिपदिक; वैदिक ‘विजः’ = ‘विजः/विजस्’ इव)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-निपात)
मिनातिhe diminishes / destroys
मिनाति:
TypeVerb
Rootमि (मिनोति/मिनाति)
श्रद्faith / trust
श्रद्:
TypeIndeclinable
Rootश्रद् (निपात; ‘श्रद्धा’ इत्यस्य पूर्वाङ्गम्)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धत्तplace / give
धत्त:
TypeVerb
Rootधा
सःhe
सः:
कर्तृ (अस्ति—अध्याहृत/सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनासःpeoples, men
जनासः:
कर्तृ (धत्त इत्यस्य—सम्बोधनार्थे)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (मिनाति इत्यस्य) / विषयः
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)