HomeRig VedaMandala 2Sukta 11Mantra 21
Previous Mantra

Mantra 21

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn-level)

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदि॑न्द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ । शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥

nū́naṃ sā́ te práti váraṃ jaritré duhīyád indra dákṣiṇā maghónī | śíkṣā stotṛ́bhyo mā́ti dhag bhágo no bṛhád vadema vidáthe suvī́rāḥ ||

Now indeed, let your bounteous Dakṣiṇā be milked out in answer to the singer’s chosen boon, O Indra. Teach and grant to the praisers; let not our portion be scorched away—may we speak the Vast in the assembly, rich in heroic energies.

नू॒नम् । सा । ते॒ । प्रति॑ । वर॑म् । जरि॒त्रे । दु॒ही॒यत् । इ॒न्द्र॒ । दक्षि॑णा । म॒घोनी॑ । शिक्ष॑ । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । मा । अति॑ । ध॒क् । भगः॑ । नः॒ । बृ॒हत् । व॒दे॒म॒ । वि॒दथे॑ । सु॒ऽवीराः॑ ॥नूनम् । सा । ते । प्रति । वरम् । जरित्रे । दुहीयत् । इन्द्र । दक्षिणा । मघोनी । शिक्ष । स्तोतृभ्यः । मा । अति । धक् । भगः । नः । बृहत् । वदेम । विदथे । सुवीराः ॥nūnam | sā | te | prati | varam | jaritre | duhīyat | indra | dakṣiṇā | maghonī | śikṣa | stotṛ-bhyaḥ | mā | ati | dhak | bhagaḥ | naḥ | bṛhat | vadema | vidathe | su-vīrāḥ

नूनम्now; indeed; surely
नूनम्:
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय) < नून (प्रातिपदिक) अथवा नु (निपात) + ऊनम् (वृद्धि-निश्चयार्थ)
साshe/that (gift)
सा:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you; for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; in return
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
वरम्a choice gift; boon
वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
जरित्रेto the singer/praiser
जरित्रे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/गिर् ‘to sing, praise’ से ‘स्तुतिकर्तृ’)
दुहीयत्may (she/it) yield; may give/milk out
दुहीयत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√दुह् (दुहँ प्रपूरणे/दोहने)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
दक्षिणाthe priestly fee; gift
दक्षिणा:
Kartā
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
मघोनीbountiful; generous
मघोनी:
Kartā
TypeAdjective (substantive)
Rootमघोनी (प्रातिपदिक; ‘मघवन्’/‘मघ’ ‘bounty’ से ‘उदार-दात्री’)
शिक्षाgrant; bestow; teach (here: give)
शिक्षा:
Kriyā
TypeVerb
Root√शिक्ष् (शिक्षँ विद्योपादाने/अभ्यासे; वैदिके ‘प्रेरणे/दाने’)
स्तोतृभ्यःto the praisers
स्तोतृभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
मातिम्thought; inspiration; counsel
मातिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
धक्then; indeed; just
धक्:
TypeIndeclinable
Rootधक् (निपात/अव्यय; वैदिके ‘तदा/अथ/एव’ बलार्थकः)
भगःBhaga (dispenser of fortune); good fortune
भगः:
Kartā
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
नःfor us; our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बृहद्वदेमmay we speak greatly/loftily
बृहद्वदेम:
Kriyā
TypeVerb
Root√वद् (वदँ व्यक्तायां वाचि) + बृहत् (उपसर्गवत् पूर्वपद-विशेषण)
विदथेin the rite/assembly
विदथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक; ‘assembly/ritual session’)
सुवीराःpossessing good heroes/sons; well-manned
सुवीराः:
Kartā
TypeAdjective (substantive)
Rootसुवीर (प्रातिपदिक; सु- + वीर)