HomeRig VedaMandala 2Sukta 1Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 2.1

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥

त्वाम॑ग्ने पि॒तर॑मि॒ष्टिभि॒र्नर॒स्त्वां भ्रा॒त्राय॒ शम्या॑ तनू॒रुच॑म् । त्वं पु॒त्रो भ॑वसि॒ यस्तेऽवि॑ध॒त्त्वं सखा॑ सु॒शेव॑: पास्या॒धृष॑: ॥

tvām agne pitáraṃ iṣṭíbhir náras tvā́ṃ bhrā́trāya śámyā tanūrúcam | tvaṃ putró bhavasi yás te ávidhat tvaṃ sákhā suśévaḥ pāsi ādhṛ́ṣaḥ ||

O Agni, men by their offerings make you the Father; for the brother you become the kindly, body-bright companion. You become the Son of him who kindled you; you are the friend of good grace, and you protect without being assailable.

त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । पि॒तर॑म् । इ॒ष्टिऽभिः॑ । नरः॑ । त्वाम् । भ्रा॒त्राय॑ । शम्या॑ । त॒नू॒ऽरुच॑म् । त्वम् । पु॒त्रः । भ॒व॒सि॒ । यः । ते॒ । अवि॑धत् । त्वम् । सखा॑ । सु॒ऽशेवः॑ । पा॒सि॒ । आ॒ऽधृषः॑ ॥त्वाम् । अग्ने । पितरम् । इष्टिभिः । नरः । त्वाम् । भ्रात्राय । शम्या । तनूरुचम् । त्वम् । पुत्रः । भवसि । यः । ते । अविधत् । त्वम् । सखा । सुशेवः । पासि । आधृषः ॥tvām | agne | pitaram | iṣṭi-bhiḥ | naraḥ | tvām | bhrātrāya | śamyā | tanū-rucam | tvam | putraḥ | bhavasi | yaḥ | te | avidhat | tvam | sakhā | su-śevaḥ | pāsi | ādhṛṣaḥ

त्वाम्you (as object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पितरम्father
पितरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
इष्टिभिःwith offerings / with sacrifices
इष्टिभिः:
करण
TypeNoun
Rootइष्टि (प्रातिपदिक)
नरःmen
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्रात्रायfor (as) a brother
भ्रात्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
शम्याbeneficently; for welfare
शम्या:
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/निपात; ‘कल्याणम्/शान्तिः’ अर्थे)
तनूः(your) body/person
तनूः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
उचम्shining; radiant
उचम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउच्/उच (प्रातिपदिक; ‘दीप्त/प्रकाशमान’ अर्थे)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुत्रःa son
पुत्रः:
कर्तृ (भवसि इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धे) / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
भवसिyou become/are
भवसि:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ (अविदत् इत्यस्य) / सम्बन्धक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अविधत्has served/has arranged (for you); has done service
अविधत्:
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु; ‘विधान/व्यवस्था/सेवा’ अर्थे), उपसर्गः अव/आ? (वैदिके ‘अविधत्’ = ‘अविधत्/अविधत्’ ‘सेवते/विधत्ते’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सखाa friend
सखा:
कर्तृ (विधेय-नाम)
TypeNoun
Rootसखि/सखा (प्रातिपदिक)
सुशेवःvery gracious; kindly
सुशेवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-शेव (प्रातिपदिक; सु + शेव ‘हित/अनुकूल/कल्याणकारी’)
पासिyou protect
पासि:
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘पालन/रक्षण’)
अधृषःunassailable; unconquerable
अधृषः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअ-धृष (प्रातिपदिक; ‘अधृष्य/अपराजेय’)