HomeRig VedaMandala 2Sukta 1Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 2.1

Rishi: Gṛtsamada
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वमग्ने सुभृत उत्तमं वयस्तव स्पार्हे वर्ण आ संदृशि श्रियः । त्वं वाजः प्रतरणो बृहन्नसि त्वं रयिर्बहुलो विश्वतस्पृथुः ॥

त्वम॑ग्ने॒ सुभृ॑त उत्त॒मं वय॒स्तव॑ स्पा॒र्हे वर्ण॒ आ सं॒दृशि॒ श्रिय॑: । त्वं वाज॑: प्र॒तर॑णो बृ॒हन्न॑सि॒ त्वं र॒यिर्ब॑हु॒लो वि॒श्वत॑स्पृ॒थुः ॥

tvám agne subhṛ́ta uttamáṃ váyas táva spā́rhe várṇa ā́ saṃdṛ́śi śríyaḥ | tváṃ vā́jaḥ pratáraṇo bṛhánn asi tváṃ rayír bahuló viśvátas pṛthúḥ ||

O Agni, well-supported, you are the highest vital force; in your desirable radiance the splendours come to clear vision. You are the plenitude that carries us across; you are the rich abundance, wide on every side.

त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सुऽभृ॑तः । उ॒त्ऽत॒मम् । वयः॑ । तव॑ । स्पा॒र्हे । वर्णे॑ । आ । स॒म्ऽदृशि॑ । श्रियः॑ । त्वम् । वाजः॑ । प्र॒ऽतर॑णः । बृ॒हन् । अ॒सि॒ । त्वम् । र॒यिः । ब॒हु॒लः । वि॒श्वतः॑ । पृ॒थुः ॥त्वम् । अग्ने । सुभृतः । उत्तमम् । वयः । तव । स्पार्हे । वर्णे । आ । सम्दृशि । श्रियः । त्वम् । वाजः । प्रतरणः । बृहन् । असि । त्वम् । रयिः । बहुलः । विश्वतः । पृथुः ॥tvam | agne | su-bhṛtaḥ | ut-tamam | vayaḥ | tava | spārhe | varṇe | ā | sam-dṛśi | śriyaḥ | tvam | vājaḥ | pra-taraṇaḥ | bṛhan | asi | tvam | rayiḥ | bahulaḥ | viśvataḥ | pṛthuḥ

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सुभृतःwell-supported / well-nourished
सुभृतः:
कर्तृ (त्वम् का विशेषण)
TypeAdjective (past passive participle used adjectivally)
Rootसु-√भृ (भृ धारणे) → सुभृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
उत्तमम्highest, best
उत्तमम्:
कर्म (वयसः का विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक; superlative)
वयःvigor / youthful strength / vitality
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun (genitive)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्पार्हेin the desirable (one) / in what is coveted
स्पार्हे:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootस्पार्ह (प्रातिपदिक)
वर्णेin (your) luster / color / splendor
वर्णे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
संदृशिin the sight/appearance
संदृशि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसंदृश् (प्रातिपदिक; ‘appearance/sight’, from सम्+√दृश्)
श्रियःsplendors, glories
श्रियः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजःprize / strength / (victorious) might
वाजः:
कर्तृ (त्वम् के साथ समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
प्रतरणःone who carries across; deliverer
प्रतरणः:
कर्तृ (त्वम् का विशेषण)
TypeAdjective/Noun (agentive)
Rootप्र-√तॄ (तॄ तरणे) → प्रतरण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
बृहन्great, lofty
बृहन्:
कर्तृ (असि के विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
TypeVerb
Root√अस् (अस् भुवि)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ (त्वम् के साथ समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
बहुलःabundant
बहुलः:
कर्तृ (रयिः/त्वम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहुल (प्रातिपदिक)
विश्वतःon all sides, from every direction
विश्वतः:
TypeIndeclinable
Rootविश्वतस् (अव्यय; ‘from all sides’)
पृथुःbroad, wide
पृथुः:
कर्तृ (रयिः/त्वम् का विशेषण)
TypeAdjective
Rootपृथु (प्रातिपदिक)