HomeRig VedaMandala 10Sukta 98Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.98

Rishi: Devāpi Ārṣṭiṣeṇa
Devata: Bṛhaspati (with the boon mediated as vāc and heavenly drapsa)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अस्मे धेहि द्युमतीं वाचमासन्बृहस्पते अनमीवामिषिराम् । यया वृष्टिं शंतनवे वनाव दिवो द्रप्सो मधुमाँ आ विवेश ॥

अ॒स्मे धे॑हि द्यु॒मतीं॒ वाच॑मा॒सन्बृह॑स्पते अनमी॒वामि॑षि॒राम् । यया॑ वृ॒ष्टिं शंत॑नवे॒ वना॑व दि॒वो द्र॒प्सो मधु॑माँ॒ आ वि॑वेश ॥

asmé dhehi dyumátīṃ vā́cam āsán bṛ́haspate anamīvā́m iṣirā́m | yayā vṛ́ṣṭiṃ śáṃtanave vánāva divó drapsó mádhumān ā́ viveśa ||

In us, O Brihaspati, place the luminous speech, firmly seated, free from hurt and swift in its impulsion—by which we may win the rain of increase for peaceful extension; and the honeyed drop of heaven may enter into our being.

अ॒स्मे इति॑ । धे॒हि॒ । द्यु॒ऽमती॑म् । वाच॑म् । आ॒सन् । बृह॑स्पते । अ॒न॒मी॒वाम् । इ॒षि॒राम् । यया॑ । वृ॒ष्टिम् । शम्ऽत॑नवे । वना॑व । दि॒वः । द्र॒प्सः । मधु॑ऽमान् । आ । वि॒वे॒श॒ ॥अस्मे इति । धेहि । द्युमतीम् । वाचम् । आसन् । बृहस्पते । अनमीवाम् । इषिराम् । यया । वृष्टिम् । शम्तनवे । वनाव । दिवः । द्रप्सः । मधुमान् । आ । विवेश ॥asme iti | dhehi | dyu-matīm | vācam | āsan | bṛhaspate | anamīvām | iṣirām | yayā | vṛṣṭim | śam-tanave | vanāva | divaḥ | drapsaḥ | madhu-mān | ā | viveśa

अस्मेto me / for us (to me)
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्
धेहिplace, bestow
धेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (डुधाञ्)
द्युमतीम्luminous, splendid
द्युमतीम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootद्युमत्
वाचम्speech, utterance
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच्
towards, hither; intensifier
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Root
असन्be (you all)
असन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस्
बृहस्पतेO Bṛhaspati
बृहस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootबृहस्पति
अनमीवाम्free from disease, unharmed
अनमीवाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअन्- + अमीव (अमीव = रोग/व्याधि) / प्रातिपदिक: अनमीव
इषिराम्strong/quick, vigorous (of speech)
इषिराम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootइषिर (वेदिक विशेषण) / इष्-सम्बद्ध
ययाby which (speech)
यया:
करण
TypePronoun (relative)
Rootयद्
वृष्टिम्rain
वृष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्टि
शम्well, auspiciously
शम्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशम्
तनवेfor the body/person (for oneself)
तनवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतनू
वनावwe two win/obtain
वनाव:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवन् (वनोति) / √वन्
दिवःof heaven, from the sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव् / द्यौः (प्रातिपदिक: दिव्/दिव)
द्रप्सःdrop, (rain-)drop
द्रप्सः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्रप्स
मधुमान्honeyed, sweet
मधुमान्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमधुमत्
into, towards
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Root
विवेशhas entered
विवेश:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (प्रवेशने) + वि