Mantra 17
Sukta 10.97
Rishi: Bhiṣaj (healer-seer) / Oṣadhi hymn tradition
Devata: Oṣadhayaḥ (descending healing powers)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
अवपतन्तीरवदन्दिव ओषधयस्परि । यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒व॒पत॑न्तीरवदन्दि॒व ओष॑धय॒स्परि॑ । यं जी॒वम॒श्नवा॑महै॒ न स रि॑ष्याति॒ पूरु॑षः ॥
Transliteration
avá-patantīr avadan divá oṣádhayaḥ pári | yáṃ jīváṃ aśnávāmahai ná sá riṣyāti pū́ruṣaḥ ||
Translation
Falling down from heaven, the healing powers spread all around. Whom we reach and take into the living current, that person is not harmed—he does not fall into injury.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒व॒ऽपत॑न्तीः । अ॒व॒द॒न् । दि॒वः । ओष॑धयः । परि॑ । यम् । जी॒वम् । अ॒श्नवा॑महै । न । सः । रि॒ष्या॒ति॒ । पुरु॑षः ॥अवपतन्तीः । अवदन् । दिवः । ओषधयः । परि । यम् । जीवम् । अश्नवामहै । न । सः । रिष्याति । पुरुषः ॥ava-patantīḥ | avadan | divaḥ | oṣadhayaḥ | pari | yam | jīvam | aśnavāmahai | na | saḥ | riṣyāti | puruṣaḥ
Word by Word
अवdown; away; forth (preverb)
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग) अव (प्रातिपदिक/अव्यय)
पतन्तीः(they) flying/falling down
पतन्तीः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective/Noun-like)
Rootपत् (धातु) → पतन्ती (वर्तमान-कृदन्त)
अवत्they spoke/uttered
अवत्:
Kriyā (मुख्य क्रिया) / Kartṛ-kriyā
TypeVerb
Rootअव (उपसर्ग) + वद् (धातु)
दिवःof heaven; from the sky
दिवः:
Apādāna (स्रोत/उद्गम) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)
ओषधयःthe herbs/plants
ओषधयः:
Kartā (सम्बन्ध: पतन्तीः/अवत्)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
परिaround; all about; forth (preverb)
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
यम्whom/which
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जीवम्living; alive
जीवम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootजीव (प्रातिपदिक)
अश्नवामहैwe attain; we obtain
अश्नवामहै:
Kriyā (उपवाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु: अश्नुते ‘प्राप्नोति/अश्नोति’)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सःhe; that (person)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रिष्यतिis harmed; perishes; suffers injury
रिष्यति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootरिष् (धातु: रिष्यति ‘हानिं गच्छति/विपद्यते’)
पूरुषःthe man; the person
पूरुषः:
Kartā/अधिकरण-सम्बन्ध (सः = पूरुषः)
TypeNoun
Rootपूरुष (प्रातिपदिक; वैदिक रूप ‘पूरुष’ = ‘पुरुष’)