HomeRig VedaMandala 10Sukta 97Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 10.97

Rishi: Bhiṣaj (healer-seer) / tradition of the Oṣadhi hymn
Devata: Oṣadhayaḥ under the impulsion of Bṛhaspati
Chandas: Triṣṭubh

याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः । बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः ॥

याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पा याश्च॑ पु॒ष्पिणी॑: । बृह॒स्पति॑प्रसूता॒स्ता नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः ॥

yā́ḥ phalínīr yā́ aphalā́ apuṣpā́ yā́ś ca puṣpíṇīḥ | bṛ́haspáti-prasūtā́s tā́ no muñcántv áṃhasaḥ ||

Whether bearing fruit, or fruitless, whether without flower or rich with blossom—whatever the healing powers are, born from the impulsion of Bṛhaspati, let them release us from the constriction of wrong and suffering.

याः । फ॒लिनीः॑ । याः । अ॒फ॒लाः । अ॒पु॒ष्पाः । याः । च॒ । पु॒ष्पिणीः॑ । बृह॒स्पति॑ऽप्रसूताः । ताः । नः॒ । मु॒ञ्च॒न्तु॒ । अंह॑सः ॥याः । फलिनीः । याः । अफलाः । अपुष्पाः । याः । च । पुष्पिणीः । बृहस्पतिप्रसूताः । ताः । नः । मुञ्चन्तु । अंहसः ॥yāḥ | phalinīḥ | yāḥ | aphalāḥ | apuṣpāḥ | yāḥ | ca | puṣpiṇīḥ | bṛhaspati-prasūtāḥ | tāḥ | naḥ | muñcantu | aṃhasaḥ

याःwhich (those)
याः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशक; ‘ताः’ = subject-group)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
फलिनीःfruit-bearing
फलिनीः:
कर्तृ (याः के विशेषणम्)
TypeAdjective (f.)
Rootफलिन् (प्रातिपदिक; ‘फल’ + इन्)
याःwhich (those)
याः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अफलाःfruitless
अफलाः:
कर्तृ (याः के विशेषणम्)
TypeAdjective (f.)
Rootअ-फल (प्रातिपदिक; नञ्-समास/उपसर्ग ‘अ’ + फल)
अपुष्पाःflowerless
अपुष्पाः:
कर्तृ (याः के विशेषणम्)
TypeAdjective (f.)
Rootअ-पुष्प (प्रातिपदिक; ‘अ’ + पुष्प)
याःwhich (those)
याः:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पुष्पिणीःflowering
पुष्पिणीः:
कर्तृ (याः के विशेषणम्)
TypeAdjective (f.)
Rootपुष्पिन् (प्रातिपदिक; ‘पुष्प’ + इन्)
बृहस्पतिप्रसूताःimpelled/produced by Bṛhaspati
बृहस्पतिप्रसूताः:
कर्तृ (पूर्वोक्त-ओषधीनां विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle (f.)
Rootबृहस्पति-प्रसूत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सू ‘to impel/bring forth’ + प्र-; PPP ‘प्रसूत’), समासः: षष्ठी-तत्पुरुष (बृहस्पतेः प्रसूताः)
ताःthose
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (our; beneficiary)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मुञ्चन्तुlet (them) release
मुञ्चन्तु:
क्रिया (कर्तृ = ताः) ; कर्म = अंहसः
TypeVerb
Root√मुच् (मुचँ) ‘to release’
अंहसःfrom anguish/sin
अंहसः:
अपादान (from distress/sin)
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)