HomeRig VedaMandala 10Sukta 96Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.96

Rishi: Not specified in provided text; hymn RV 10.96 is an Indra-stuti (late maṇḍala).
Devata: Indra with the Haris (Haripā)
Chandas: Trishtubh (probable; verify in critical edition)

हरिश्मशारुर्हरिकेश आयसस्तुरस्पेये यो हरिपा अवर्धत । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्वाजिनीवसुरति विश्वा दुरिता पारिषद्धरी ॥

हरि॑श्मशारु॒र्हरि॑केश आय॒सस्तु॑र॒स्पेये॒ यो ह॑रि॒पा अव॑र्धत । अर्व॑द्भि॒र्यो हरि॑भिर्वा॒जिनी॑वसु॒रति॒ विश्वा॑ दुरि॒ता पारि॑ष॒द्धरी॑ ॥

háriśmaśārur hárikeśa āyásas túraspeye yó haripā́ ávardhata | árvadbhi r yó háribhir vājínīvasur áti víśvā duritā́ pā́riṣad hárī ||

He of tawny beard, tawny hair, firm as metal, a swift drinker—he who, the Haripā, has grown in might. He who, with steeds and with the tawny powers, rich in plenitudes of force, carries us beyond all distresses—may the two Haris bear us safely across.

हरि॑ऽश्मशारुः । हरि॑ऽकेशः । आ॒य॒सः । तु॒रः॒ऽपेये॑ । यः । ह॒रि॒ऽपाः । अव॑र्धत । अर्व॑त्ऽभिः । यः । हरि॑ऽभिः । वा॒जिनी॑ऽवसुः । अति॑ । विश्वा॑ । दुः॒ऽइ॒ता । पारि॑षत् । हरी॒ इति॑ ॥हरिश्मशारुः । हरिकेशः । आयसः । तुरःपेये । यः । हरिपाः । अवर्धत । अर्वत्भिः । यः । हरिभिः । वाजिनीवसुः । अति । विश्वा । दुःइता । पारिषत् । हरी इति ॥hari-śmaśāruḥ | hari-keśaḥ | āyasaḥ | turaḥ-peye | yaḥ | hari-pāḥ | avadharta | arvat-bhiḥ | yaḥ | hari-bhiḥ | vājinī-vasuḥ | ati | viśvā | duḥ-itā | pāriṣat | harī iti

हरिश्मशारुःthe tawny(-maned) one with bristling/pointed beard (epithet)
हरिश्मशारुः:
Kartā
TypeAdjective
Rootहरि-श्मशारु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
हरिकेशःtawny-haired
हरिकेशः:
Kartā
TypeAdjective
Rootहरि-केश (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
आयसःof iron; iron(-strong)
आयसः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootआयस (प्रातिपदिक)
तुरस्पेयेswift-drinking / quickly imbibing (Soma)
तुरस्पेये:
Kartā
TypeAdjective
Rootतुरस्पेय (प्रातिपदिक; य-प्रत्ययान्त, ‘तुरस्’ + पेय)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरिपाःthe tawny-drinker; Soma-drinker
हरिपाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootहरि-पा (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय)
अवर्धतgrew; increased
अवर्धत:
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धते/वर्धति)
अर्वद्भिःwith steeds
अर्वद्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरिभिःwith tawny (horses)
हरिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
वाजिनीवसुःhe whose wealth is winning-power/steeds; possessor of prize-winning riches
वाजिनीवसुः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिनी-वसु (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)
अतिover; beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
विश्वाall
विश्वा:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
दुरितानिmisfortunes; sins; hardships
दुरितानि:
Karma
TypeNoun
Rootदुरित (प्रातिपदिक)
पारिषत्overcame; pressed down; carried across
पारिषत्:
TypeVerb
Root√पॄ/√पॄष्? (वैदिक रूप: परि+√सद् ‘to sit/press down’ > ‘to overcome’ is also attested; here traditional: परि+√सद्)
हरीthe tawny one (Indra/horse-epithet)
हरी:
Kartā
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)