HomeRig VedaMandala 10Sukta 96Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 10.96

Rishi: Not specified in provided text; hymn RV 10.96 is an Indra-stuti (late maṇḍala).
Devata: Indra (Harivat / invoked through the Haris)
Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.96; verify against pada count in critical edition)

अरं कामाय हरयो दधन्विरे स्थिराय हिन्वन्हरयो हरी तुरा । अर्वद्भिर्यो हरिभिर्जोषमीयते सो अस्य कामं हरिवन्तमानशे ॥

अरं॒ कामा॑य॒ हर॑यो दधन्विरे स्थि॒राय॑ हिन्व॒न्हर॑यो॒ हरी॑ तु॒रा । अर्व॑द्भि॒र्यो हरि॑भि॒र्जोष॒मीय॑ते॒ सो अ॑स्य॒ कामं॒ हरि॑वन्तमानशे ॥

araṁ kā́māya hárayo dadhanvire sthirā́ya hinván hárayo hárī turā́ | árvadbhi r yó háribhir jóṣam ī́yate só asya kā́maṁ hárivantam ānaśe ||

The tawny powers (Indra’s steeds of luminous energy) harness themselves to fulfil the soul’s aspiration; urged toward a stable foundation, the two swift tawny ones surge forward. Whoever comes into the glad consenting companionship with these tawny forces—he wins for himself the desired delight, rich with the energies of the Hari.

अर॑म् । कामा॑य । हर॑यः । द॒ध॒न्वि॒रे॒ । स्थि॒राय॑ । हि॒न्व॒न् । हर॑यः । हरी॒ इति॑ । तु॒रा । अर्व॑त्ऽभिः । यः । हरि॑ऽभिः । जोष॑म् । ईय॑ते । सः । अ॒स्य॒ । काम॑म् । हरि॑ऽवन्तम् । आ॒न॒शे॒ ॥अरम् । कामाय । हरयः । दधन्विरे । स्थिराय । हिन्वन् । हरयः । हरी इति । तुरा । अर्वत्भिः । यः । हरिभिः । जोषम् । ईयते । सः । अस्य । कामम् । हरिवन्तम् । आनशे ॥aram | kāmāya | harayaḥ | dadhanvire | sthirāya | hinvan | harayaḥ | harī iti | turā | arvat-bhiḥ | yaḥ | hari-bhiḥ | joṣam | īyate | saḥ | asya | kāmam | har i-vantam | ānaśe

अरम्duly, sufficiently, fittingly
अरम्:
विशेषण-भावे (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय-प्रातिपदिक) अथवा √ऋ (अर्थे ‘योग्य/समर्थ’) से निपातित
कामायfor (his) desire/wish
कामाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
हरयःthe tawny (horses)
हरयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
दधन्विरेhave sped/are set in motion
दधन्विरे:
क्रिया
TypeVerb
Root√धन्व्/√धनु (धन्वते/धन्विरे; ‘वेगं कुर्वन्ति/धावन्ति’)
स्थिरायfor firmness/steadfastness
स्थिराय:
सम्प्रदान (लक्ष्यार्थे)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक)
हिन्वन्impelling, urging on
हिन्वन्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeVerb
Root√हिन् (प्रेरणे)
हरयःthe tawny (horses)
हरयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
हरीthe two tawny ones (pair of steeds)
हरी:
कर्तृ/सहकर्ता (युगलरूपेण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
तुराswift, impetuous
तुरा:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootतुर (प्रातिपदिक)
अर्वद्भिःwith the steeds
अर्वद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाचक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरिभिःwith the tawny ones (horses)
हरिभिः:
करण
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
जोषम्delight, favor, enjoyment
जोषम्:
कर्म (भावकर्म)
TypeNoun
Rootजोष (प्रातिपदिक; ‘तोष/प्रीति/अनुग्रह’)
ईयतेgoes/comes, proceeds
ईयते:
क्रिया
TypeVerb
Root√इ (गत्यर्थे)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम्/अदस् (सर्वनाम; ‘अस्य’ = ‘of him/this’)
कामम्desire, wish
कामम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
हरिवन्तम्possessing tawny steeds
हरिवन्तम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootहरिवन्त् (प्रातिपदिक; ‘हरि-युक्त/हरि-सम्पन्न’)
आनशेattains, reaches
आनशे:
क्रिया
TypeVerb
Root√अश् (व्याप्तौ/प्राप्तौ; वैदिक ‘आनशे’ = ‘reaches/attains’)