Rig Veda 10.95.2 — Mandala 10, Sukta 95, Mantra 2
Sukta 10.95
Devata: Urvāśī (apsaras) speaking; linked with Uṣas (Dawn) and Vāta (Wind) imagery
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
किमेता वाचा कृणवा तवाहं प्राक्रमिषमुषसामग्रियेव । पुरूरवः पुनरस्तं परेहि दुरापना वात इवाहमस्मि ॥
Transliteration
kím etā́ vācā́ kṛṇavā távā́haṃ prā́kramiṣam uṣásām agriyéva | purū́ravaḥ púnar ástaṃ párehí durā́panā vā́ta ivā́ham asmi ||
Translation
What shall I do with this speech of yours? I have gone forth like the first of the Dawns. O Purūravas, go back again to your home; hard to be grasped am I, like the wind.
Word by Word
किम्what?
किम्:
Karma (प्रश्न-वस्तु)
TypeNoun (pronoun)
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एताthese two (things)
एता:
Karma (उक्त-वस्तु)
TypeNoun (pronoun)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाचाwith speech / by words
वाचा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवाच् (स्त्री. प्रातिपदिक)
कृणवाshall I do / should I make?
कृणवा:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध
TypeNoun (pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypeNoun (pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth / forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
अक्रमिषम्I stepped / I went
अक्रमिषम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु)
उषसाम्of the dawns
उषसाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootउषस् (स्त्री. प्रातिपदिक)
अग्रियेin the foremost (place)
अग्रिये:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअग्रिय (विशेषण-प्रातिपदिक < अग्र)
इवlike / as
इव:
(उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
पुरूरवःO Purūravas
पुरूरवः:
सम्बोधन
TypeNoun (proper name)
Rootपुरूरवस् (पुं. प्रातिपदिक; संबोधन)
पुनःagain
पुनः:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
अस्तम्homeward / to home
अस्तम्:
Adhikaraṇa (गति-लक्ष्य)
TypeIndeclinable
Rootअस्तम् (अव्यय/नाम; ‘home, to home’)
परेहिgo away / depart
परेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु; उपसर्ग परा-)
दुरापनाhard to attain / hard to reach
दुरापना:
Kartā (विशेष्य ‘अहम्’ का विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुरापना (विशेषण-प्रातिपदिक; दुर् + आपन/आप्)
वातःwind
वातः:
Kartā (उपमान-रूपेण)
TypeNoun
Rootवात (पुं. प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
(उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypeNoun (pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिam
अस्मि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.