HomeRig VedaMandala 10Sukta 95Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.95

Rishi: Purūravas–Urvāśī dialogue tradition (RV 10.95)
Devata: Urvāśī; associated powers: Apas (Waters), Vidyut (flash of illumination)
Chandas: Triṣṭubh

विद्युन्न या पतन्ती दविद्योद्भरन्ती मे अप्या काम्यानि । जनिष्टो अपो नर्यः सुजातः प्रोर्वशी तिरत दीर्घमायुः ॥

वि॒द्युन्न या पत॑न्ती॒ दवि॑द्यो॒द्भर॑न्ती मे॒ अप्या॒ काम्या॑नि । जनि॑ष्टो अ॒पो नर्य॒: सुजा॑त॒: प्रोर्वशी॑ तिरत दी॒र्घमायु॑: ॥

ví-dyut na yā́ pátantī davídyod bhárantī me apyā́ kā́myāni | jánīṣṭo apó naryàḥ su-jā́taḥ pró’rváśī tirata dī́rgham ā́yuḥ ||

Like a lightning-flash in flight she gleams, bringing to me the hidden desirable things. ‘He is born,’—the manly, well-born child of the Waters; may Urvāśī carry him forward across to a long life.

वि॒ऽद्युत् । न । या । पत॑न्ती । दवि॑द्योत् । भर॑न्ती । मे॒ । अप्या॑ । काम्या॑नि । जनि॑ष्टो॒ इति॑ । अ॒पः । नर्यः॑ । सुऽजा॑तः । प्र । उ॒र्वशी॑ । ति॒र॒त॒ । दी॒र्घम् । आयुः॑ ॥विद्युत् । न । या । पतन्ती । दविद्योत् । भरन्ती । मे । अप्या । काम्यानि । जनिष्टो इति । अपः । नर्यः । सुजातः । प्र । उर्वशी । तिरत । दीर्घम् । आयुः ॥vi-dyut | na | yā | patantī | davidyot | bharantī | me | apyā | kāmyāni | janiṣṭo iti | apaḥ | naryaḥ | su-jātaḥ | pra | urvaśī | tirata | dīrgham | āyuḥ

विद्युत्lightning
विद्युत्:
उपमान/विशेष्य (कर्तृ-सम्बन्धी)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक; √द्युत् ‘दीप्तौ’ से)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
याwho (she)
या:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पतन्तीfalling, flying down
पतन्ती:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Root√पत् (पतने)
दविद्योत्flashed, shone forth
दविद्योत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√द्युत् (दीप्तौ)
भरन्तीbearing, bringing
भरन्ती:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Root√भृ (भरणे)
मेto/for me; of me
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अप्यalso, even
अप्य:
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय; वैदिक रूप ‘अप्य’)
काम्यानिdesired things, wished-for (boons)
काम्यानि:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootकाम्य (विशेषण; √कम् ‘इच्छायाम्’ से)
जनिष्टःwas born, came into being
जनिष्टः:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
अपःthe waters
अपः:
कर्म/अधिकरण (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
नर्यःmanly, heroic
नर्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनर्य (विशेषण; नर ‘man’ से)
सुजातःwell-born, nobly born
सुजातः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुजात (विशेषण; सु- + जात)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
उर्वशीO Urvaśī
उर्वशी:
सम्बोधन
TypeProper Noun
Rootउर्वशी (प्रातिपदिक; नाम)
तिरतlet (her) cross; may (she) pass over
तिरत:
क्रिया
TypeVerb
Root√तॄ (तरणे)
दीर्घम्long
दीर्घम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootदीर्घ (विशेषण)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)