HomeRig VedaMandala 10Sukta 94Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.94

Devata: Grāvāṇaḥ (pressing stones) / Soma-process; indirectly Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

एते वदन्त्यविदन्नना मधु न्यूङ्खयन्ते अधि पक्व आमिषि । वृक्षस्य शाखामरुणस्य बप्सतस्ते सूभर्वा वृषभाः प्रेमराविषुः ॥

ए॒ते व॑द॒न्त्यवि॑दन्न॒ना मधु॒ न्यू॑ङ्खयन्ते॒ अधि॑ प॒क्व आमि॑षि । वृ॒क्षस्य॒ शाखा॑मरु॒णस्य॒ बप्स॑त॒स्ते सूभ॑र्वा वृष॒भाः प्रेम॑राविषुः ॥

etḗ vadanty ávidann anā́ mádhu ní ūṅkhayante ádhi pakvé ā́miṣi | vṛkṣásya śā́khām aruṇásya bápsatas té sū́bharvā vṛṣabhā́ḥ préma rāvīṣuḥ ||

These speak; they have found the honey without a vehicle; they rock and press upon the ripened substance. Like a branch of the ruddy tree they strike; those strong-burdened bulls have roared forth in front.

ए॒ते । व॒द॒न्ति॒ । अवि॑दन् । अ॒ना । मधु॑ । नि । ऊ॒ङ्ख॒य॒न्ते॒ । अधि॑ । प॒क्वे । आमि॑षि । वृ॒क्षस्य॑ । शाखा॑म् । अ॒रु॒णस्य॑ । बप्स॑तः । ते॒ । सूभ॑र्वाः । वृ॒ष॒भाः । प्र । ई॒म् । अ॒रा॒वि॒षुः॒ ॥एते । वदन्ति । अविदन् । अना । मधु । नि । ऊङ्खयन्ते । अधि । पक्वे । आमिषि । वृक्षस्य । शाखाम् । अरुणस्य । बप्सतः । ते । सूभर्वाः । वृषभाः । प्र । ईम् । अराविषुः ॥ete | vadanti | avidan | anā | madhu | ni | ūṅkhayante | adhi | pakve | āmiṣi | vṛkṣasya | śākhām | aruṇasya | bapsataḥ | te | sūbharvāḥ | vṛṣabhāḥ | pra | īm | arāviṣuḥ

एतेthese (men/ones)
एते:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / एष- (प्रदर्शक)
वदन्तिthey speak/say
वदन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (वदति)
अविदन्they found/obtained
अविदन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति/वेद) — here ‘to find/obtain’
अना(particle) indeed/then; (Vedic connective)
अना:
(सम्बन्ध/उपपद-निपात)
TypeIndeclinable
Rootअना (अव्यय/निपात; RV usage)
मधुhoney; sweetness; mead
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
निdown, in
नि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
उङ्खयन्तेthey churn/stir
उङ्खयन्ते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√उङ्ख्/उङ्खय् (Vedic) ‘to stir/churn/rock’
अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
पक्वेon the ripe (fruit/food)
पक्वे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootपक्व (कृदन्त/विशेषण; √पच्)
आमिषिin/at the bait; in the morsel of food
आमिषि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआमिष (प्रातिपदिक)
वृक्षस्यof the tree
वृक्षस्य:
(सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
शाखाम्branch
शाखाम्:
Karma
TypeNoun
Rootशाखा (प्रातिपदिक)
अरुणस्यof the ruddy/red (one)
अरुणस्य:
(सम्बन्ध)
TypeAdjective/Noun
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
बप्सतःof (him) pecking/devouring
बप्सतः:
(सम्बन्ध; कर्तृ-विशेषण)
TypeVerb (participle)
Root√बप्स् (Vedic) ‘to peck/devour, eat greedily’
तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
सूभर्वाःwell-bearing/strong-bearing (epithet)
सूभर्वाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसू-भर्वन्/भर्व (Vedic epithet; prātipadika)
वृषभाःbulls; strong males
वृषभाः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
एमराविषुःthey rushed forth / they pressed on
एमराविषुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√मृ/मर् + आ + वि (Vedic compound-verb; ‘to go/press on, rush apart’)