HomeRig VedaMandala 10Sukta 90Mantra 16
Previous Mantra

Mantra 16

Sukta 10.90

Rishi: Nārāyaṇa (traditional later attribution)
Devata: Puruṣa (and the Devāḥ/Sādhyāḥ as cosmic powers)
Chandas: Triṣṭubh (traditional)

यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् । ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः ॥

य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम॑यजन्त दे॒वास्तानि॒ धर्मा॑णि प्रथ॒मान्या॑सन् । ते ह॒ नाकं॑ महि॒मान॑: सचन्त॒ यत्र॒ पूर्वे॑ सा॒ध्याः सन्ति॑ दे॒वाः ॥

yajñéna yajñám ayajanta devā́s tā́ni dhármāṇi prathamā́ny āsan | té ha nā́kaṃ mahimā́naḥ sacanta yátra pū́rve sādhyā́ḥ sánti devā́ḥ ||

By sacrifice the gods sacrificed the Sacrifice; these were the first laws of the Truth. By that greatness they reached the highest heaven, where the ancient Sādhyas dwell—the accomplished powers who stand at the origin of the divine work.

य॒ज्ञेन॑ । य॒ज्ञम् । अ॒य॒ज॒न्त॒ । दे॒वाः । तानि॑ । धर्मा॑णि । प्र॒थ॒मानि॑ । आ॒स॒न् । ते । ह॒ । नाक॑म् । म॒हि॒मानः॑ । स॒च॒न्त॒ । यत्र॑ । पूर्वे॑ । सा॒ध्याः । सन्ति॑ । दे॒वाः ॥यज्ञेन । यज्ञम् । अयजन्त । देवाः । तानि । धर्माणि । प्रथमानि । आसन् । ते । ह । नाकम् । महिमानः । सचन्त । यत्र । पूर्वे । साध्याः । सन्ति । देवाः ॥yajñena | yajñam | ayajanta | devāḥ | tāni | dharmāṇi | prathamāni | āsan | te | ha | nākam | mahimānaḥ | sacanta | yatra | pūrve | sādhyāḥ | santi | devāḥ

यज्ञेनby/with the sacrifice
यज्ञेन:
करण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अयजन्तthey sacrificed / they worshipped
अयजन्त:
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
तानिthose
तानि:
कर्तृ (आसन् इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धर्माणिordinances / sacred laws
धर्माणि:
कर्तृ (आसन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
प्रथमानिthe first / primordial
प्रथमानि:
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
आसन्were
आसन्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
तेthey
ते:
कर्तृ (सचन्त इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
नाकम्heaven / the celestial world
नाकम्:
कर्म (सचन्त इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
महिमानःthe great ones / the mighty (glories)
महिमानः:
कर्तृ (सचन्त इत्यस्य)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
सचन्तthey attain / they join / they follow
सचन्त:
TypeVerb
Rootसच् (धातु; ‘सम्-सच्’ अर्थे ‘सङ्गच्छ/अनुसर’)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
पूर्वेthe former / earlier
पूर्वे:
कर्तृ (सन्ति इत्यस्य)
TypeAdjective (substantivized)
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
साध्याःthe Sādhyas (a class of deities)
साध्याः:
कर्तृ (सन्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
सन्तिare
सन्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (सन्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)