Mantra 7
Sukta 10.9
Rishi: Sindhudvīpa Āmbara (traditional Anukramaṇī attribution for RV 10.9, Āpaḥ-sūkta)
Devata: Āpaḥ (Waters)
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables)
Samhita Patha (Devanagari)
आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे ॥
Samhita Patha (IAST)
आप॑: पृणी॒त भे॑ष॒जं वरू॑थं त॒न्वे॒३॒॑ मम॑ । ज्योक्च॒ सूर्यं॑ दृ॒शे ॥
Transliteration
ā́paḥ pṛṇīta bheṣajáṃ várūthaṃ tanvé máma | jyók ca sū́ryaṃ dṛśé ||
Translation
O Waters, fill me with the healing power, a sure protection for my embodied being; and grant that I may long behold the Sun (the clear seeing).
Padapatha (Word Analysis)
आपः॑ । पृ॒णी॒त । भे॒ष॒जम् । वरू॑थम् । त॒न्वे॑ । मम॑ । ज्योक् । च॒ । सूर्य॑म् । दृ॒शे ॥आपः । पृणीत । भेषजम् । वरूथम् । तन्वे । मम । ज्योक् । च । सूर्यम् । दृशे ॥āpaḥ | pṛṇīta | bheṣajam | varūtham | tanve | mama | jyok | ca | sūryam | dṛśe
Word by Word
आपःO Waters
आपः:
सम्बोधन (आह्वान/सम्बोधन-प्रयोग)
TypeNoun
Rootआप्- (प्रातिपदिक ‘आप्’/‘अप्’ = जल)
पृणीतfill / bestow / satisfy (you all)
पृणीत:
क्रिया (आह्वान/विधि); कर्ता = आपः
TypeVerb
Root√पॄ (पृणाति/पृणातु = पूरयति, तर्पयति)
भेषजम्medicine, healing remedy
भेषजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभेषज- (प्रातिपदिक)
वरूथम्protection, shelter, defense
वरूथम्:
कर्म (भेषजम् इत्यस्य सह-समुच्चितम्)
TypeNoun
Rootवरूथ- (प्रातिपदिक)
तन्वेfor (my) body / for my person
तन्वे:
सम्प्रदान (हितार्थे दत्तिः)
TypeNoun
Rootतनू- (प्रातिपदिक; ‘body, person’)
ममof me, my
मम:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्योक्long (time), continually
ज्योक्:
क्रियाविशेषण (काल/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootज्योक् (अव्यय)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
कर्म (दृशे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसूर्य- (प्रातिपदिक)
दृशेfor seeing, to behold
दृशे:
प्रयोजन/सम्प्रदान (दर्शनार्थम्)
TypeVerbal noun (infinitival/dative usage)
Root√दृश् (द्रष्टुम्; ‘to see’) → दृश्- (कृदन्त/नामरूप ‘seeing’)