HomeRig VedaMandala 10Sukta 89Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.89

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः प्रेरयं सगरस्य बुध्नात् । यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक्तस्तम्भ पृथिवीमुत द्याम् ॥

इन्द्रा॑य॒ गिरो॒ अनि॑शितसर्गा अ॒पः प्रेर॑यं॒ सग॑रस्य बु॒ध्नात् । यो अक्षे॑णेव च॒क्रिया॒ शची॑भि॒र्विष्व॑क्त॒स्तम्भ॑ पृथि॒वीमु॒त द्याम् ॥

índrāya gíro ániśitasargā apáḥ prérayaṁ ságaraśya budhnā́t | yó ákṣeṇeva cakríyā śácībhiḥ víṣvaktástambha pr̥thivī́m utá dyā́m ||

For Indra, let the words be arrows well-released: I set the waters in motion from the ocean’s depth. He who, with his powers of effective will, like a wheel upon its axle, has set firm the earth and also the heaven in their wide poise.

इन्द्रा॑य । गिरः॑ । अनि॑शितऽसर्गाः । अ॒पः । प्र । ई॒र॒य॒म् । सग॑रस्य । बु॒ध्नात् । यः । अक्षे॑णऽइव । च॒क्रिया॑ । शची॑भिः । विष्व॑क् । त॒स्तम्भ॑ । पृ॒थि॒वीम् । उ॒त । द्याम् ॥इन्द्राय । गिरः । अनिशितसर्गाः । अपः । प्र । ईरयम् । सगरस्य । बुध्नात् । यः । अक्षेणइव । चक्रिया । शचीभिः । विष्वक् । तस्तम्भ । पृथिवीम् । उत । द्याम् ॥indrāya | giraḥ | aniśita-sargāḥ | apaḥ | pra | īrayam | sagarasya | budhnāt | yaḥ | akṣeṇa-iva | cakriyā | śacībhiḥ | viṣvak | tastambha | pṛthivīm | uta | dyām

इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गिरःsongs, praises
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक) < √गॄ/गॢ (to sing/praise)
अनिशितसर्गाःwith unblunted/unstinted outflow (i.e., freely streaming)
अनिशितसर्गाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअनिशित-सर्ग (समास; प्रातिपदिक)
अपःthe waters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
प्रेरयम्I impelled / set in motion
प्रेरयम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √ईर्/इर् (to set in motion, impel)
सगरस्यof the ocean/sea
सगरस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
बुध्नात्from the bottom/depth
बुध्नात्:
अपादान
TypeNoun
Rootबुध्न (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अक्षेणwith an axle
अक्षेण:
करण
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
(सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव
चक्रियाa wheelwright / one who works the wheel
चक्रिया:
कर्तृ
TypeNoun
Rootचक्रि (प्रातिपदिक; ‘wheel-maker/one with a wheel’)
शचीभिःwith powers/skills (Śacīs)
शचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
विष्वक्तःasunder, apart, in separation
विष्वक्तः:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootविष्वक्तस् (अव्ययीभाव/प्रातिपदिक)
स्तम्भpropped up, made firm
स्तम्भ:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√स्तम्भ् (to prop, support, make firm)
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootउत
द्याम्the sky (heaven)
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)