HomeRig VedaMandala 10Sukta 89Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.89

Rishi: As in RV 10.89; variable
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

प्राक्तुभ्य इन्द्रः प्र वृधो अहभ्यः प्रान्तरिक्षात्प्र समुद्रस्य धासेः । प्र वातस्य प्रथसः प्र ज्मो अन्तात्प्र सिन्धुभ्यो रिरिचे प्र क्षितिभ्यः ॥

प्राक्तुभ्य॒ इन्द्र॒: प्र वृ॒धो अह॑भ्य॒: प्रान्तरि॑क्षा॒त्प्र स॑मु॒द्रस्य॑ धा॒सेः । प्र वात॑स्य॒ प्रथ॑स॒: प्र ज्मो अन्ता॒त्प्र सिन्धु॑भ्यो रिरिचे॒ प्र क्षि॒तिभ्य॑: ॥

prā́ktubhya índraḥ prá vṛdhó áhābhyaḥ prā́ntárikṣāt prá samudrásya dhāséḥ | prá vā́tasya práthasaḥ prá jmó antā́t prá síndhubhyo ririce prá kṣitíbhyāḥ ||

From the nights Indra pours forth, from the days of increase; from the mid-world, from the ocean’s seat of plenty; from the wide expanse of the Wind, from the farthest end of earth—he has poured out from the rivers, he has poured out from the worlds (habitations): the abundance of his giving.

प्र । अ॒क्तुऽभ्यः॑ । इन्द्रः॑ । प्र । वृ॒धः । अह॑ऽभ्यः । प्र । अ॒न्तरि॑क्षात् । प्र । स॒मु॒द्रस्य॑ । धा॒सेः । प्र । वात॑स्य । प्रथ॑सः । प्र । ज्मः । अन्ता॑त् । प्र । सिन्धु॑ऽभ्यः । रि॒रि॒चे॒ । प्र । क्षि॒तिऽभ्यः॑ ॥प्र । अक्तुभ्यः । इन्द्रः । प्र । वृधः । अहभ्यः । प्र । अन्तरिक्षात् । प्र । समुद्रस्य । धासेः । प्र । वातस्य । प्रथसः । प्र । ज्मः । अन्तात् । प्र । सिन्धुभ्यः । रिरिचे । प्र । क्षितिभ्यः ॥pra | aktu-bhyaḥ | indraḥ | pra | vṛdhaḥ | aha-bhyaḥ | pra | antarikṣāt | pra | samudrasya | dhāseḥ | pra | vātasya | prathasaḥ | pra | jmaḥ | antāt | pra | sindhu-bhyaḥ | ririce | pra | kṣiti-bhyaḥ

प्राक्forth, forward
प्राक्:
TypeIndeclinable
Rootप्राञ्च् (प्राक् as avyaya from prāñc ‘forward/east’)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (2nd person pronoun)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga/particle)
वृधःthe strong ones / the increasers
वृधः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootवृध् (kṛdanta: वृध् → वृध्/वृध्- ‘growing, strong’; here as noun/adj stem वृध्/वृध)
अहभ्यःfrom the days
अहभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअहन् (day) / अह (day) + भ्यस्
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
अन्तरिक्षात्from the mid-air
अन्तरिक्षात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (prātipadika)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
समुद्रस्यof the ocean
समुद्रस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootसमुद्र (prātipadika)
धासेःfrom the portion/store (of the ocean)
धासेः:
Apādāna
TypeNoun
Rootधासि (prātipadika; ‘portion, share, nourishment/seat’ in RV usage)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
वातस्यof the wind
वातस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha
TypeNoun
Rootवात (prātipadika)
प्रथसःfrom the expanse
प्रथसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootप्रथस् (prātipadika; ‘breadth, expanse’)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
ज्मोthe earth/ground
ज्मो:
Adhikaraṇa (source-domain sense) / Kartā (context-dependent)
TypeNoun
Rootज्मन्/ज्म (prātipadika; ‘earth/ground, realm’ in RV)
अन्तात्from the end/boundary
अन्तात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्त (prātipadika)
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
सिन्धुभ्यःfrom the rivers
सिन्धुभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootसिन्धु (prātipadika)
रिरिचेhas poured out / has emptied forth
रिरिचे:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Root√रिच् (to empty, leave, pour out) with reduplication
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
क्षितिभ्यःfrom the settlements/lands
क्षितिभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootक्षिति (prātipadika; ‘dwelling-places/peoples/lands’)