HomeRig VedaMandala 10Sukta 88Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 10.88

Devata: Agni (divine-yoni, vibhāvā); participation of Viśve Devāḥ
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires full hymn metrical verification)

दृशेन्यो यो महिना समिद्धोऽरोचत दिवियोनिर्विभावा । तस्मिन्नग्नौ सूक्तवाकेन देवा हविर्विश्व आजुहवुस्तनूपाः ॥

दृ॒शेन्यो॒ यो म॑हि॒ना समि॒द्धोऽरो॑चत दि॒वियो॑निर्वि॒भावा॑ । तस्मि॑न्न॒ग्नौ सू॑क्तवा॒केन॑ दे॒वा ह॒विर्विश्व॒ आजु॑हवुस्तनू॒पाः ॥

dṛśenyo yo mahinā samiddho 'rocata diviyonir vibhāvā | tasminn agnau sūktavākena devā havir viśva ājuhavus tanūpāḥ ||

He who is fair to behold, kindled by his greatness, shone forth—having his womb in heaven, wide-radiant. Into that Agni the gods, guarding their own being, poured the whole offering by the power of the well-spoken word.

दृ॒शेन्यः॑ । यः । म॒हि॒ना । स॒म्ऽइ॒द्धः । अरो॑चत । दि॒विऽयो॑निः । वि॒भाऽवा॑ । तस्मि॑न् । अ॒ग्नौ । सू॒क्त॒ऽवा॒केन॑ । दे॒वाः । ह॒विः । विश्वे॑ । आ । अ॒जु॒ह॒वुः॒ । त॒नू॒ऽपाः ॥दृशेन्यः । यः । महिना । सम्इद्धः । अरोचत । दिवियोनिः । विभावा । तस्मिन् । अग्नौ । सूक्तवाकेन । देवाः । हविः । विश्वे । आ । अजुहवुः । तनूपाः ॥dṛśenyaḥ | yaḥ | mahinā | sam-iddhaḥ | arocata | divi-yoniḥ | vibhāvā | tasmi n | agnau | sūkta-vākena | devāḥ | haviḥ | viśve | ā | ajuhavuḥ | tanū-pāḥ

दृशेन्यःsplendid, worthy to be seen
दृशेन्यः:
विशेषण (कर्तृ-पद ‘अग्निः’ का)
TypeAdjective
Rootदृशेन्य- (प्रातिपदिक; √दृश् ‘to see’ से व्युत्पन्न, ‘दर्शनीय/दीप्त’)
यःwho
यः:
कर्तृ (सम्बन्धवाचक; ‘he who’)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिनाby greatness, by might
महिना:
करण (by/with might)
TypeNoun
Rootमहिमन्- (प्रातिपदिक)
समिद्धःkindled, enkindled
समिद्धः:
कर्तृ-विशेषण (kindled)
TypeParticiple
Rootसम्-√इध् (इन्धे) → समिद्ध- (कृदन्त, भूतकृदन्त/PPP)
अरोचतshone forth
अरोचत:
क्रिया (कर्तृ = यः/अग्निः)
TypeVerb
Root√रुच् (रोचते/रोचति) ‘to shine’
दिविin heaven
दिवि:
अधिकरण (in heaven)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव्- (प्रातिपदिक)
योनिःwomb, source, origin
योनिः:
कर्तृ-सम्बन्ध/विशेषण (as ‘having/being a womb/origin’)
TypeNoun
Rootयोनि- (प्रातिपदिक)
विभावाall-radiant, widely shining
विभावा:
विशेषण (यः/अग्निः का)
TypeAdjective
Rootवि-भा-वा/विभावन्- (प्रातिपदिक; वि + √भा ‘to shine’)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
अधिकरण (in that)
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नौin Agni, in the fire
अग्नौ:
अधिकरण (in/into Agni)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
सूक्तवाकेनwith a well-spoken hymn/utterance
सूक्तवाकेन:
करण (with a well-spoken utterance/hymn)
TypeNoun
Rootसूक्त-वाक- (समास-प्रातिपदिक; सूक्त ‘well-spoken hymn’ + वाक् ‘speech’)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ (they who offer)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
हविःoblation
हविः:
कर्म (what is offered)
TypeNoun
Rootहविस्- (प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
विशेषण (देवाः का)
TypeAdjective
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
आजुहवुःoffered, invoked
आजुहवुः:
क्रिया (कर्तृ = विश्वे देवाः)
TypeVerb
Rootआ-√हु (जुहोति) ‘to offer, invoke’
तनूपाःbody-protecting (guarding the person), self-protecting
तनूपाः:
कर्तृ-विशेषण (देवाः का)
TypeNoun/Adjective
Rootतनू-प- (समास-प्रातिपदिक; तनू ‘body’ + पा ‘protector’)