HomeRig VedaMandala 10Sukta 88Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.88

Devata: Agni (birth of fire as revelation of light)
Chandas: Trishtubh (likely; needs confirmation)

गीर्णं भुवनं तमसापगूळ्हमाविः स्वरभवज्जाते अग्नौ । तस्य देवाः पृथिवी द्यौरुतापोऽरणयन्नोषधीः सख्ये अस्य ॥

गी॒र्णं भुव॑नं॒ तम॒साप॑गूळ्हमा॒विः स्व॑रभवज्जा॒ते अ॒ग्नौ । तस्य॑ दे॒वाः पृ॑थि॒वी द्यौरु॒तापोऽर॑णय॒न्नोष॑धीः स॒ख्ये अ॑स्य ॥

gīrṇaṃ bhuvanaṃ tamasā apagūḷham āviḥ svaḥ abhavaj jāte agnau | tasya devāḥ pṛthivī dyauḥ utāpo ’raṇayann oṣadhīḥ sakhye asya ||

The world, swallowed and hidden by darkness, became manifest—the luminous realm appeared—when Agni was born. For his companionship the gods—Earth and Heaven and the Waters—brought forth the plants.

गी॒र्णम् । भुव॑नम् । तम॑सा । अप॑ऽगूळ्हम् । आ॒विः । स्वः॑ । अ॒भ॒व॒त् । जा॒ते । अ॒ग्नौ । तस्य॑ । दे॒वाः । पृ॒थि॒वी । द्यौः । उ॒त । आपः॑ । अर॑णयन् । ओष॑धीः । स॒ख्ये । अ॒स्य॒ ॥गीर्णम् । भुवनम् । तमसा । अपगूळ्हम् । आविः । स्वः । अभवत् । जाते । अग्नौ । तस्य । देवाः । पृथिवी । द्यौः । उत । आपः । अरणयन् । ओषधीः । सख्ये । अस्य ॥gīrṇam | bhuvanam | tamasā | apa-gūḷham | āviḥ | svaḥ | abhavat | jāte | agnau | tasya | devāḥ | pṛthivī | dyauḥ | uta | āpaḥ | araṇayan | oṣadhīḥ | sakhye | asya

गीर्णम्swallowed, engulfed
गीर्णम्:
Karma
TypeAdjective/Participle
Root√गॄ (गिरति) / क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त 'गीर्ण'
भुवनम्the world, existence
भुवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू)
तमसाby darkness
तमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
अपगूळ्हम्hidden, concealed
अपगूळ्हम्:
Karma
TypeAdjective/Participle
Rootअप-√गूह् (गूहते) / क्त-प्रत्ययान्त 'गूळ्ह'
आविःmanifest, openly
आविः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootआविस् (अव्यय)
स्वःthe light/heaven (svar)
स्वः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्वस्/स्वर् (प्रातिपदिक; 'heaven, light')
अभवत्became, came to be
अभवत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√भू (भवति)
जातेwhen (he) was born
जाते:
Adhikaraṇa
TypeAdjective/Participle
Root√जन् (जायते) / क्त-प्रत्ययान्त 'जात'
अग्नौin/at Agni (the Fire)
अग्नौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तस्यof him/its
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
द्यौःthe sky
द्यौः:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
उतand, also
उत:
Samuccaya
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
आपःthe waters
आपः:
Karma
TypeNoun
Rootआप्/आपस् (प्रातिपदिक)
अरणयन्they produced/arranged
अरणयन्:
Kriyā
TypeVerb
Root√अरण्/अरणय् (वैदिक causative-like) 'to set in motion/arrange/produce'
ओषधीःthe plants, herbs
ओषधीः:
Karma
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship, in alliance
सख्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
अस्यof this one (of him)
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) / एतदर्थे 'अस्य'