HomeRig VedaMandala 10Sukta 88Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.88

Devata: Agni (threefold form; transformer of growth)
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires full hymn metrical verification)

स्तोमेन हि दिवि देवासो अग्निमजीजनञ्छक्तिभी रोदसिप्राम् । तमू अकृण्वन्त्रेधा भुवे कं स ओषधीः पचति विश्वरूपाः ॥

स्तोमे॑न॒ हि दि॒वि दे॒वासो॑ अ॒ग्निमजी॑जन॒ञ्छक्ति॑भी रोदसि॒प्राम् । तमू॑ अकृण्वन्त्रे॒धा भु॒वे कं स ओष॑धीः पचति वि॒श्वरू॑पाः ॥

stomena hi divi devāso agnim ajījanañ śaktibhī rodasiprām | tam ū akṛṇvan tredhā bhuve kaṃ sa oṣadhīḥ pacati viśvarūpāḥ ||

For by the hymn of affirmation in heaven the gods generated Agni, by their powers making him one who fills the two worlds. Him they formed threefold for the planes of becoming; he ripens the plants of many forms.

स्तोमे॑न । हि । दि॒वि । दे॒वासः॑ । अ॒ग्निम् । अजी॑जनन् । शक्ति॑ऽभिः । रो॒द॒सि॒ऽप्राम् । तम् । ऊँ॒ इति॑ । अ॒कृ॒ण्व॒न् । त्रे॒धा । भु॒वे । कम् । सः । ओष॑धीः । प॒च॒ति॒ । वि॒श्वऽरू॑पाः ॥स्तोमेन । हि । दिवि । देवासः । अग्निम् । अजीजनन् । शक्तिभिः । रोदसिप्राम् । तम् । ऊँ इति । अकृण्वन् । त्रेधा । भुवे । कम् । सः । ओषधीः । पचति । विश्वरूपाः ॥stomena | hi | divi | devāsaḥ | agnim | ajījanan | śakti-bhiḥ | rodasi-prām | tam | oṃ iti | akṛṇvan | tredhā | bhuve | kam | saḥ | oṣadhīḥ | pacati | viśva-rūpāḥ

स्तोमेनwith a hymn of praise
स्तोमेन:
करण
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक) < √स्तु (स्तवने)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
दिविin heaven
दिवि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अजीजनन्they generated/produced
अजीजनन्:
TypeVerb
Root√जन् (जनने) [णिच्: जनयति]
शक्तिभिःwith powers, with mights
शक्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
रोदसीप्राम्in the two worlds (heaven and earth), forth
रोदसीप्राम्:
अधिकारण (रोदसी) / क्रियाविशेषण (प्राम्)
TypeNoun + Indeclinable
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक ‘heaven-and-earth’) + प्रा/प्राम् (उपसर्ग/अव्यय ‘forth, forward’)
तम्him/that (Agni)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and, also (emphatic particle)
:
TypeIndeclinable
Rootऊ (निपात)
अकृण्वन्they made
अकृण्वन्:
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
त्रेधाthreefold
त्रेधा:
TypeIndeclinable
Rootत्रेधा (अव्यय)
भुवेfor (the) world/existence
भुवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक/कृदन्त-आधार: ‘being, world’)
कम्whom? (some one)
कम्:
कर्म
TypePronoun
Rootक (प्रश्न/अनिर्दिष्ट-सर्वनाम)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ओषधीःplants, herbs
ओषधीः:
कर्म
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
पचतिcooks, ripens
पचति:
TypeVerb
Root√पच् (पाके)
विश्व-रूपाःof all forms, manifold
विश्व-रूपाः:
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)