HomeRig VedaMandala 10Sukta 87Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.87

Devata: Agni

इह प्र ब्रूहि यतमः सो अग्ने यो यातुधानो य इदं कृणोति । तमा रभस्व समिधा यविष्ठ नृचक्षसश्चक्षुषे रन्धयैनम् ॥

इ॒ह प्र ब्रू॑हि यत॒मः सो अ॑ग्ने॒ यो या॑तु॒धानो॒ य इ॒दं कृ॒णोति॑ । तमा र॑भस्व स॒मिधा॑ यविष्ठ नृ॒चक्ष॑स॒श्चक्षु॑षे रन्धयैनम् ॥

ihá prá brūhi yatamáḥ só agne yó yātu-dhā́no yá idáṃ kṛṇóti | tám ā́ rabhasva sam-idhā́ yáviṣṭha nṛ-cákṣasaś cákṣuṣe randhayainam ||

Here, declare which one he is, O Agni—what yātudhāna is doing this. Seize him with your kindling, O youngest; subject him to the seeing of the seers of men—make him yield to the eye of true discernment.

इ॒ह । प्र । ब्रू॒हि॒ । य॒त॒मः । सः । अ॒ग्ने॒ । यः । या॒तु॒ऽधानः॑ । यः । इ॒दम् । कृ॒णोति॑ । तम् । आ । र॒भ॒स्व॒ । स॒म्ऽइधा॑ । य॒वि॒ष्ठ॒ । नृ॒ऽचक्ष॑सः । चक्षु॑षे । र॒न्ध॒य॒ । ए॒न॒म् ॥इह । प्र । ब्रूहि । यतमः । सः । अग्ने । यः । यातुधानः । यः । इदम् । कृणोति । तम् । आ । रभस्व । सम्इधा । यविष्ठ । नृचक्षसः । चक्षुषे । रन्धय । एनम् ॥iha | pra | brūhi | yatamaḥ | saḥ | agne | yaḥ | yātu-dhānaḥ | yaḥ | idam | kṛṇoti | tam | ā | rabhasva | sam-idhā | yaviṣṭha | nṛ-cakṣasaḥ | cakṣuṣe | randhaya | enam

इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय-प्रातिपदिक)
प्रforth; intensively
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
ब्रूहिspeak; tell
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
यतमःwhich (one), whichever
यतमः:
कर्तृ (यो…कृणोति इत्यस्य) / विशेषण
TypePronoun/Adjective
Rootयत (सर्वनाम-प्रातिपदिक; यत्-शब्द)
सःhe; that one
सः:
कर्तृ (ब्रूहि इत्यस्य संबन्धे निर्देशः) / विषय-निर्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (कृणोति) / सम्बन्धक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
यातुधानःa sorcerer; demon (yātudhāna)
यातुधानः:
कर्तृ (कृणोति) / विशेष्य
TypeNoun
Rootयातुधान (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ (कृणोति) / सम्बन्धक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
कृणोतिdoes; makes
कृणोति:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
towards; unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
रभस्वseize; lay hold of
रभस्व:
TypeVerb
Rootरभ् (धातु)
समिधाwith kindling; with fuel (for the fire)
समिधा:
करण
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
यविष्ठO youngest (Agni)
यविष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootयविष्ठ (अग्नेः विशेषण; प्रातिपदिक)
नृचक्षसःof the man-seeing (one)
नृचक्षसः:
सम्बन्ध (चक्षुषे इत्यस्य) / विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootनृचक्षस् (प्रातिपदिक)
चक्षुषेfor (your) sight; to the eye
चक्षुषे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
रन्धयsubdue; bring under control
रन्धय:
TypeVerb
Rootरन्ध् (धातु; ‘to subject, subdue, bring under control’)
एनम्this one; him
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद्/एनद् (सर्वनाम; एनम्-रूप)