HomeRig VedaMandala 10Sukta 87Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.87

Devata: Agni Jātavedas

यत्रेदानीं पश्यसि जातवेदस्तिष्ठन्तमग्न उत वा चरन्तम् । यद्वान्तरिक्षे पथिभिः पतन्तं तमस्ता विध्य शर्वा शिशानः ॥

यत्रे॒दानीं॒ पश्य॑सि जातवेद॒स्तिष्ठ॑न्तमग्न उ॒त वा॒ चर॑न्तम् । यद्वा॒न्तरि॑क्षे प॒थिभि॒: पत॑न्तं॒ तमस्ता॑ विध्य॒ शर्वा॒ शिशा॑नः ॥

yátre-dā́nīṃ páśyasi jāta-vedaḥ tíṣṭhantam agna utá vā cárantam | yád vā́ntárikṣe pathíbhiḥ pátantaṃ tám ástā vidhya śárvā śiśānaḥ ||

Wherever now you see him, O Jātavedas—standing or moving, or flying in the mid-region along the paths—strike him there with your missile, O blazing Archer, in your sharpened force.

यत्र॑ । इ॒दानी॑म् । पश्य॑सि । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । तिष्ठ॑न्तम् । अ॒ग्ने॒ । उ॒त । वा॒ । चर॑न्तम् । यत् । वा॒ । अ॒न्तरि॑क्षे । प॒थिऽभिः । पत॑न्तम् । तम् । अस्ता॑ । वि॒ध्य॒ । शर्वा॑ । शिशा॑नः ॥यत्र । इदानीम् । पश्यसि । जातवेदः । तिष्ठन्तम् । अग्ने । उत । वा । चरन्तम् । यत् । वा । अन्तरिक्षे । पथिभिः । पतन्तम् । तम् । अस्ता । विध्य । शर्वा । शिशानः ॥yatra | idānīm | paśyasi | jāta-vedaḥ | tiṣṭhantam | agne | uta | vā | carantam | yat | vā | antarikṣe | pathi-bhiḥ | patantam | tam | astā | vidhya | śarvā | śiśānaḥ

यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (प्रश्न/सम्बन्ध-अव्यय)
इदानीम्now
इदानीम्:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
पश्यसिyou see
पश्यसि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√पश् (दृश्) ‘to see’
जातवेदःO Jātavedas (Agni)
जातवेदः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootजातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नि का नाम)
तिष्ठन्तम्standing
तिष्ठन्तम्:
कर्म (पश्यसि का)
TypeParticiple
Root√स्था ‘to stand’ (वर्तमान कृदन्त)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उतand/also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
चरन्तम्moving/roaming
चरन्तम्:
कर्म (पश्यसि का)
TypeParticiple
Root√चर् ‘to move, roam’ (वर्तमान कृदन्त)
यत्whichever/that which
यत्:
कर्म (विध्य का; ‘that [one] whom…’)
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध सर्वनाम)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
अन्तरिक्षेin the mid-air/atmosphere
अन्तरिक्षे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
पथिभिःby/along the paths
पथिभिः:
करण
TypeNoun
Rootपथि- (पथिन्/पथिन्- ‘path, way’; Vedic instr. pl. form)
पतन्तम्flying/falling
पतन्तम्:
कर्म (विध्य का; ‘that [one] who is flying’)
TypeParticiple
Root√पत् ‘to fly/fall’ (वर्तमान कृदन्त)
तम्him/that one
तम्:
कर्म (विध्य का)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अस्ताःweapons/missiles
अस्ताः:
कर्म (विध्य के साधन-सम्बन्ध में; ‘with weapons’ sense overlaps)
TypeNoun
Rootअस्त्र/अस्त (प्रातिपदिक; ‘weapon, missile’; here plural)
विध्यstrike/pierce!
विध्य:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√व्यध् ‘to pierce, strike’
शर्वाO Śarva (Rudra)
शर्वा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootशर्व (रुद्र का नाम)
शिशानःsharpened/keen (having whetted)
शिशानः:
कर्ता (विध्य के कर्ता: शर्वा)
TypeParticiple
Root√शा/√शि ‘to sharpen; to whet’ (Vedic middle perfect/participle usage)