HomeRig VedaMandala 10Sukta 87Mantra 23
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 23

Sukta 10.87

Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (likely; needs metrical confirmation)

विषेण भङ्गुरावतः प्रति ष्म रक्षसो दह । अग्ने तिग्मेन शोचिषा तपुरग्राभिॠष्टिभिः ॥

वि॒षेण॑ भङ्गु॒राव॑त॒: प्रति॑ ष्म र॒क्षसो॑ दह । अग्ने॑ ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा॒ तपु॑रग्राभिॠ॒ष्टिभि॑: ॥

viṣeṇa bhaṅgurāvataḥ prati ṣma rakṣaso daha | agne tigmena śociṣā tapuragrābhir ṛṣṭibhiḥ ||

Burn back the rakṣas—those who break and distort—by your venomous potency. O Agni, with your sharp flame, with spear-points whose forefront is burning intensity, consume them.

वि॒षेण॑ । भ॒ङ्गु॒रऽव॑तः । प्रति॑ । स्म॒ । र॒क्षसः॑ । द॒ह॒ । अग्ने॑ । ति॒ग्मेन॑ । शो॒चिषा॑ । तपुः॑ऽअग्राभिः । ऋ॒ष्टिऽभिः॑ ॥विषेण । भङ्गुरवतः । प्रति । स्म । रक्षसः । दह । अग्ने । तिग्मेन । शोचिषा । तपुःअग्राभिः । ऋष्टिभिः ॥viṣeṇa | bhaṅgura-vataḥ | prati | sma | rakṣasaḥ | daha | agne | tigmena | śociṣā | tapuḥ-agrābhiḥ | ṛṣṭi-bhiḥ

वि॒षेण॑with poison
वि॒षेण॑:
करण
TypeNoun
Rootविष (प्रातिपदिक)
भङ्गु॒राव॑तःof (you) the shattering/overthrowing one
भङ्गु॒राव॑तः:
सम्बन्ध (विशेषण-विशेष्य) / अधिकरण-सम्बन्धः
TypeAdjective
Rootभङ्गुर (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित) → भङ्गुरावत्
प्रति॑against, towards
प्रति॑:
दिशा/प्रत्यभिमुख्य (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
ष्मindeed, just
ष्म:
निपात (वाक्यबल)
TypeIndeclinable
Rootष्म (निपात)
रक्षसःthe demons (rākṣasas)
रक्षसः:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
दहburn!
दह:
क्रिया
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
अग्ने॑O Agni
अग्ने॑:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
ति॒ग्मेन॑with sharp
ति॒ग्मेन॑:
करण
TypeAdjective
Rootतिग्म (प्रातिपदिक)
शो॒चिषा॒with flame, with blazing light
शो॒चिषा॒:
करण
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
तपु॑रग्राभिःwith heat-seizing / scorching
तपु॑रग्राभिः:
करण
TypeAdjective
Rootतपुरग्राभि (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: तपुर्/तपु + अग्र + आभि/आभिन् ‘grasping/holding’)
ऋ॒ष्टिभिः॑with spears, lances
ऋ॒ष्टिभिः॑:
करण
TypeNoun
Rootऋष्टि (प्रातिपदिक)