HomeRig VedaMandala 10Sukta 87Mantra 22
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 22

Sukta 10.87

Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (likely; two lines with ~8 syllables each pāda in many editions—needs confirmation from full pada counts)

परि त्वाग्ने पुरं वयं विप्रं सहस्य धीमहि । धृषद्वर्णं दिवेदिवे हन्तारं भङ्गुरावताम् ॥

परि॑ त्वाग्ने॒ पुरं॑ व॒यं विप्रं॑ सहस्य धीमहि । धृ॒षद्व॑र्णं दि॒वेदि॑वे ह॒न्तारं॑ भङ्गु॒राव॑ताम् ॥

pari tvāgne puraṃ vayaṃ vipraṃ sahasya dhīmahi | dhṛṣadvarṇaṃ divedive hantāraṃ bhaṅgurāvatām ||

Around you, O Agni, we build as it were a stronghold—around you the inspired one, the mighty; we set our thought. Day by day we hold you as the bold-flaming slayer of the breakers and disruptors.

परि॑ । त्वा॒ । अ॒ग्ने॒ । पुर॑म् । व॒यम् । विप्र॑म् । स॒ह॒स्य॒ । धी॒म॒हि॒ । धृ॒षत्ऽव॑र्णम् । दि॒वेऽदि॑वे । ह॒न्तार॑म् । भ॒ङ्गु॒रऽव॑ताम् ॥परि । त्वा । अग्ने । पुरम् । वयम् । विप्रम् । सहस्य । धीमहि । धृषत्वर्णम् । दिवेदिवे । हन्तारम् । भङ्गुरवताम् ॥pari | tvā | agne | puram | vayam | vipram | sahasya | dhīmahi | dhṛṣat-varṇam | dive--dive | hantāram | bhaṅgura-vatām

परिaround, all around
परि:
Adhikaraṇa (परितः/पर्यन्ते—क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou (acc. sg.)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअग्नि
पुरम्the stronghold, fort, city
पुरम्:
Karma (परि…—परितः ‘पुरम्’)
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक: पुर् ‘नगर/दुर्ग’)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
विप्रम्the inspired sage/poet (as epithet), inspired one
विप्रम्:
Karma (धीमहि—‘विप्रम्’ अग्निम्)
TypeNoun/Adjective
Rootविप्र
सहस्यof strength, of might
सहस्य:
Sambandha (विप्रम्—‘सहस्य’ = of might)
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक: सहस् ‘बल/वीर्य’)
धीमहिwe place/establish; we meditate upon
धीमहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु; वेदिक प्रयोग ‘धी’/‘ध्या’—धारण/ध्यान/स्थापन)
धृषद्वर्णम्of bold/impetuous color; fierce-hued
धृषद्वर्णम्:
Karma (धीमहि—अग्निम्, विशेषणम्)
TypeAdjective (compound)
Rootधृषद्-वर्ण (समास; धृषद् < धृष् ‘धर्षणे/साहसे’ + वर्ण)
दिवे-दिवेday by day
दिवे-दिवे:
Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun (reduplicated adverbial)
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिवस/दिव)
हन्तारम्the slayer, destroyer
हन्तारम्:
Karma (धीमहि—अग्निम् ‘हन्तारम्’ इति)
TypeAgent noun
Rootहन् (धातु) → हन्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
भङ्गुरावताम्of the fragile/breakable ones (i.e., of the foes)
भङ्गुरावताम्:
Sambandha (हन्तारम्—‘भङ्गुरावताम्’ = of the breakable/fragile ones, i.e., foes)
TypeAdjective (possessive) used substantively
Rootभङ्गुरावत् (प्रातिपदिक; भङ्गुर ‘भङ्गशील’ + -वत् ‘युक्त’)