HomeRig VedaMandala 10Sukta 87Mantra 16
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 16

Sukta 10.87

Rishi: Kavya Uśanas (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)

यः पौरुषेयेण क्रविषा समङ्क्ते यो अश्व्येन पशुना यातुधानः । यो अघ्न्याया भरति क्षीरमग्ने तेषां शीर्षाणि हरसापि वृश्च ॥

यः पौरु॑षेयेण क्र॒विषा॑ सम॒ङ्क्ते यो अश्व्ये॑न प॒शुना॑ यातु॒धान॑: । यो अ॒घ्न्याया॒ भर॑ति क्षी॒रम॑ग्ने॒ तेषां॑ शी॒र्षाणि॒ हर॒सापि॑ वृश्च ॥

yáḥ paúruṣeyeṇa kráviṣā samáṅkte yó aśvyéna paśúnā yātudhā́naḥ | yó aghnyā́yā bhárati kṣīrám agne téṣāṃ śīrṣā́ṇi hárasā́pi vṛśca ||

Whoever the yātudhāna is that anoints himself with human flesh, or with the horse-beast; and whoever brings the milk of the un-slain Cow—O Agni, with thy vehement force cut off their heads.

यः । पौरु॑षेयेण । क्र॒विषा॑ । स॒म्ऽअ॒ङ्क्ते । यः । अश्व्ये॑न । प॒शुना॑ । या॒तु॒ऽधानः॑ । यः । अ॒घ्न्यायाः॑ । भर॑ति । क्षी॒रम् । अ॒ग्ने॒ । तेषा॑म् । शी॒र्षाणि॑ । हर॑सा । अपि॑ । वृ॒श्च॒ ॥यः । पौरुषेयेण । क्रविषा । सम्अङ्क्ते । यः । अश्व्येन । पशुना । यातुधानः । यः । अघ्न्यायाः । भरति । क्षीरम् । अग्ने । तेषाम् । शीर्षाणि । हरसा । अपि । वृश्च ॥yaḥ | pauruṣeyeṇa | kraviṣā | sam-aṅkte | yaḥ | aśvyena | paśunā | yātu-dhānaḥ | yaḥ | aghnyāyāḥ | bharati | kṣīram | agne | teṣām | śīrṣāṇi | harasā | api | vṛśca

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पौरुषेयेणwith human (flesh)
पौरुषेयेण:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootपौरुषेय- (पुरुष + -एय)
क्रविषाwith raw flesh
क्रविषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्रविस्- (प्रातिपदिक)
समङ्क्तेsmears/anoints
समङ्क्ते:
Kriyā
TypeVerb
Rootअञ्ज् (अङ्क्ते) उपसर्गः सम्
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्व्येणwith equine (horse-related)
अश्व्येण:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootअश्व्य- (अश्व + -य)
पशुनाwith an animal
पशुना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपशु- (प्रातिपदिक)
यातुधानःthe Yātudhāna (demon)
यातुधानः:
Kartā
TypeNoun
Rootयातुधान- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अघ्न्यायाःof the cow (the ‘not-to-be-killed’)
अघ्न्यायाः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअघ्न्या- (प्रातिपदिक)
भरतिcarries/steals/appropriates
भरति:
Kriyā
TypeVerb
Rootभृ
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षीर- (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
तेषाम्of those
तेषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शीर्षाणिheads
शीर्षाणि:
Karma
TypeNoun
Rootशीर्षन्- (प्रातिपदिक)
हरसाwith (your) flame/heat
हरसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहरस्- (प्रातिपदिक)
अपिalso; indeed
अपि:
Upasarga/Particle
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
वृश्चcut off
वृश्च:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृश्च्