HomeRig VedaMandala 10Sukta 86Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.86

Rishi: Indrāṇī (traditional attribution for RV 10.86; dialogue hymn involving Indra, Indrāṇī, and Vṛṣākapi)
Devata: Indra (with Indrāṇī/Vṛṣākapi as dialogic figures)
Chandas: Tr̥ṣṭubh (approx.; 10.86 predominantly Tr̥ṣṭubh in the Anukramaṇī tradition)

किमयं त्वां वृषाकपिश्चकार हरितो मृगः । यस्मा इरस्यसीदु न्वर्यो वा पुष्टिमद्वसु विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

किम॒यं त्वां वृ॒षाक॑पिश्च॒कार॒ हरि॑तो मृ॒गः । यस्मा॑ इर॒स्यसीदु॒ न्व१॒॑र्यो वा॑ पुष्टि॒मद्वसु॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥

kím ayaṁ tvāṁ vṛṣā́kapiś cakā́ra hárīto mṛgáḥ | yásmā irasyásīd u nv àryó vā puṣṭímad vásu víśvasmād índra úttaraḥ ||

What has this Vṛṣākapi, this tawny force of the life-nature, done to you? For whom do you burn with jealousy? Is it for the noble who bears the wealth of increase? Yet Indra—the master of luminous power—stands higher than all that is.

किम् । अ॒यम् । त्वाम् । वृ॒षाक॑पिः । च॒कार॑ । हरि॑तः । मृ॒गः । यस्मै॑ । इ॒र॒स्यसि॑ । इत् । ऊँ॒ इति॑ । नु । अ॒र्यः । वा॒ । पु॒ष्टि॒ऽमत् । वसु॑ । विश्व॑स्मात् । इन्द्रः॑ । उत्ऽत॑रः ॥किम् । अयम् । त्वाम् । वृषाकपिः । चकार । हरितः । मृगः । यस्मै । इरस्यसि । इत् । ऊँ इति । नु । अर्यः । वा । पुष्टिमत् । वसु । विश्वस्मात् । इन्द्रः । उत्तरः ॥kim | ayam | tvām | vṛṣākapiḥ | cakāra | haritaḥ | mṛgaḥ | yasmai | irasyasi | it | oṃ iti | nu | aryaḥ | vā | puṣṭi-mat | vasu | viśvasmāt | indraḥ | ut-taraḥ

किम्what?
किम्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्नसर्वनाम-प्रातिपदिक)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृषाकपिःVṛṣākapi
वृषाकपिः:
Kartā
TypeNoun (proper/common)
Rootवृषाकपि (प्रातिपदिक; समासः)
चकारhas done / did
चकार:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
हरितःthe tawny/greenish one
हरितः:
Kartā
TypeAdjective
Rootहरित् (प्रातिपदिक)
मृगःwild animal; deer
मृगः:
Kartā
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
यस्मैto whom
यस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इरस्यसिyou are jealous / you envy
इरस्यसि:
TypeVerb
Rootईर्ष्य्/इरस्य् (धातु; ‘to be jealous/envy’)
इदुindeed, just
इदु:
TypeIndeclinable
Rootइदु (निपात)
नुnow; then; indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
अर्यःthe noble/Ārya
अर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
पुष्टिमत्possessing prosperity/nourishment
पुष्टिमत्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुष्टिमत् (प्रातिपदिक; मतुप्-प्रत्ययान्त)
वसुwealth, good
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
विश्वस्मात्from everyone/everything
विश्वस्मात्:
Apādāna
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
उत्तरःhigher, superior
उत्तरः:
Kartā
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)