HomeRig VedaMandala 10Sukta 86Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.86

Rishi: RV 10.86 narrative/dialogue complex
Devata: Indra (with Vṛṣākapi as perturbing/companion figure)
Chandas: Trishtubh (likely)

परा हीन्द्र धावसि वृषाकपेरति व्यथिः । नो अह प्र विन्दस्यन्यत्र सोमपीतये विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

परा॒ ही॑न्द्र॒ धाव॑सि वृ॒षाक॑पे॒रति॒ व्यथि॑: । नो अह॒ प्र वि॑न्दस्य॒न्यत्र॒ सोम॑पीतये॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥

parā́ híndra dhā́vasi vṛṣā́kaper áti vyáthīḥ | nó áha prá vindasy anyátra sómapītaye víśvasmād índra úttaraḥ ||

Away indeed you run, O Indra, driven beyond measure by Vṛṣākapi’s disturbance. Yet you will not find elsewhere the true drinking of Soma; for Indra must rise beyond all only by the right delight, not by restless scattering.

परा॑ । हि । इ॒न्द्र॒ । धाव॑सि । वृ॒षाक॑पेः । अति॑ । व्यथिः॑ । नो इति॑ । अह॑ । प्र । वि॒न्द॒सि॒ । अ॒न्यत्र॑ । सोम॑ऽपीतये । विश्व॑स्मात् । इन्द्रः॑ । उत्ऽत॑रः ॥परा । हि । इन्द्र । धावसि । वृषाकपेः । अति । व्यथिः । नो इति । अह । प्र । विन्दसि । अन्यत्र । सोमपीतये । विश्वस्मात् । इन्द्रः । उत्तरः ॥parā | hi | indra | dhāvasi vṛṣākapeḥ | ati | vyathiḥ | naḥ | aha | pra | vindasi | anyatra | soma-pītaye | viśvasmāt | indraḥ | ut-taraḥ

पराaway, forth
परा:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थे)
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-निपात
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
धावसिyou run, you rush
धावसि:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: त्वम्)
TypeVerb
Rootधाव्
वृषाकपेःof Vṛṣākapi
वृषाकपेः:
सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of Vṛṣākapi’)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootवृषाकपि (प्रातिपदिक)
अतिbeyond, over
अति:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
व्यथिःagitation, trembling
व्यथिः:
कर्ता (धावसि इत्यस्य; ‘व्यथिः’ = agitation)
TypeNoun (action noun)
Rootव्यथ्
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (our)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अहah!, indeed
अह:
उद्गार/निपात
TypeIndeclinable
Rootअह (निपात)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थः
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
विन्दसिyou find, you obtain
विन्दसि:
क्रिया (कर्तृ: त्वम्)
TypeVerb
Rootविद् (विन्दति)
अन्यत्रelsewhere
अन्यत्र:
अधिकरण (स्थानवाचक)
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र (अव्यय)
सोमपीतयेfor the drinking of Soma
सोमपीतये:
सम्प्रदान (दत्त्यर्थे: ‘for soma-drinking’)
TypeNoun
Rootसोमपीति (सोम + पीति) (प्रातिपदिक)
विश्वस्मात्from all, from everyone
विश्वस्मात्:
अपादान (from all/everything)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
उत्तरःhigher, superior, further (beyond)
उत्तरः:
कर्ता/विशेषण (इन्द्रस्य)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)