HomeRig VedaMandala 10Sukta 86Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 10.86

Rishi: RV 10.86 dialogue cycle attribution (variable in traditions)
Devata: Indra (refrain), with dramatic speaker voice
Chandas: Jagatī

उक्ष्णो हि मे पञ्चदश साकं पचन्ति विंशतिम् । उताहमद्मि पीव इदुभा कुक्षी पृणन्ति मे विश्वस्मादिन्द्र उत्तरः ॥

उ॒क्ष्णो हि मे॒ पञ्च॑दश सा॒कं पच॑न्ति विंश॒तिम् । उ॒ताहम॑द्मि॒ पीव॒ इदु॒भा कु॒क्षी पृ॑णन्ति मे॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥

ukṣṇo hi me pañca-daśa sākam pacanti viṃśatim | utāham admi pīva id ubhā kukṣī pṛṇanti me viśvasmād indra uttarāḥ ||

For me they cook fifteen bulls together with twenty; and I too eat of the rich fatness—both my bellies are filled: thus Indra grows higher than all that limits.

उ॒क्ष्णः । हि । मे॒ । पञ्च॑ऽदश । सा॒कम् । पच॑न्ति । विं॒श॒तिम् । उ॒त । अ॒हम् । अ॒द्मि॒ । पीवः॑ । इत् । उ॒भा । कु॒क्षी इति॑ । पृ॒ण॒न्ति॒ । मे॒ । विश्व॑स्मात् । इन्द्रः॑ । उत्ऽत॑रः ॥उक्ष्णः । हि । मे । पञ्चदश । साकम् । पचन्ति । विंशतिम् । उत । अहम् । अद्मि । पीवः । इत् । उभा । कुक्षी इति । पृणन्ति । मे । विश्वस्मात् । इन्द्रः । उत्तरः ॥ukṣṇaḥ | hi | me | pañca-daśa | sākam | pacanti | viṃśatim | uta | aham | admi | pīvaḥ | it | ubhā | kukṣī iti | pṛṇanti | me | viśvasmāt | indraḥ | ut-taraḥ

उक्ष्णःof the bull/ox
उक्ष्णः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘मे’ इत्यस्य सम्बन्धः
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक) < उक्ष् (धातु, ‘सिञ्चति/वर्धयति’ इत्यर्थविकासः; ‘वृषभ/बैल’)
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
मेmy/of me
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पञ्चदशfifteen
पञ्चदश:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (Numeral)
Rootपञ्चदश (संख्याशब्द)
साकम्together
साकम्:
सहकारक (सहार्थक अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
पचन्तिthey cook
पचन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
विंशतिम्twenty (portions/units)
विंशतिम्:
कर्म
TypeNoun (Numeral used substantively)
Rootविंशति (संख्याशब्द)
उतand/also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अद्मिI eat
अद्मि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअद् (धातु)
पीवःthe fat/rich (food)
पीवः:
कर्म
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootपीवस् (प्रातिपदिक; ‘पीन/स्थूल/समृद्ध’)
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत्/इद् (निपात; वैदिक ‘indeed’)
उभाboth
उभा:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (pronominal)
Rootउभ (सर्वनाम-विशेषण ‘both’)
कुक्षीthe two bellies/sides (flanks)
कुक्षी:
कर्म
TypeNoun
Rootकुक्षि (प्रातिपदिक)
पृणन्तिthey fill/satisfy
पृणन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु; ‘पूरयति’)
मेmy/of me
मे:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
विश्वस्मात्from everything/from all
विश्वस्मात्:
अपादान
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (तुलनावाक्ये विषयः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
उत्तरःhigher/superior
उत्तरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)