HomeRig VedaMandala 10Sukta 85Mantra 32
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 32

Sukta 10.85

Rishi: sūryāsāvitrī
Devata: protective warding against arātis/paripanthins in marriage passage
Chandas: anuṣṭup

मा विदन्परिपन्थिनो य आसीदन्ति दम्पती । सुगेभिर्दुर्गमतीतामप द्रान्त्वरातयः ॥

मा वि॑दन्परिप॒न्थिनो॒ य आ॒सीद॑न्ति॒ दम्प॑ती । सु॒गेभि॑र्दु॒र्गमती॑ता॒मप॑ द्रा॒न्त्वरा॑तयः ॥

mā́ vídan paripanthíno yá āsī́danti dámpatī | sugébhir durgám atītā́m ápa drā́ntv arā́tayaḥ ||

Let not the ambushers find the two who sit together as one house-lordship; by good goings may they pass beyond the hard passage—let the hostile powers be driven away and fall back.

मा । वि॒द॒न् । प॒रि॒ऽप॒न्थिनः॑ । ये । आ॒सीत् । अ॒न्ति॒ । दम्प॑ती॒ इति॒ दम्ऽप॑ती । सु॒ऽगेभिः॑ । दुः॒ऽगम् । अति॑ । इ॒ता॒म् । अप॑ । द्रा॒न्तु॒ । अरा॑तयः ॥मा । विदन् । परिपन्थिनः । ये । आसीत् । अन्ति । दम्पती इति दम्पती । सुगेभिः । दुःगम् । अति । इताम् । अप । द्रान्तु । अरातयः ॥mā | vidan | pari-panthinaḥ | ye | āsīt | anti | dampatī itidam-patī | su-gebhiḥ | duḥ-gam | ati | itām | apa | drāntu | arātayaḥ

माdo not / lest
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
विदन्may they find/know
विदन्:
TypeVerb
Root√विद् (विदँ) ‘जानने’
परिपन्थिनः(the) waylayers / those who beset the path
परिपन्थिनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपरि-पन्थिन् (प्रातिपदिक: पन्थिन् ‘मार्ग’ → ‘मार्ग-परिभ्रमक/घातक’)
येwho
ये:
कर्तृ (परिपन्थिनः का विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आसीदन्तिsit (in wait)
आसीदन्ति:
TypeVerb
Root√सद् (षदँ) ‘उपवेशने/आसीदने’ + आ-
दम्पतीthe (two) spouses, husband and wife
दम्पती:
कर्म
TypeNoun
Rootदम्पति (दम्/गृह + पति)
सुगेभिःwith easy (paths/ways)
सुगेभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-ग (प्रातिपदिक: सुग ‘good-going, easy to go’)
दुर्गमतीताम्having passed beyond the hard-to-pass (way)
दुर्गमतीताम्:
कर्म (गन्तव्य/अतिक्रम्य-वस्तु)
TypeAdjective (predicative) / Kṛdanta
Rootदुर्-गम्-अतीत (दुर्गम ‘hard to go’ + अतीत ‘passed beyond’)
अपaway
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय) / apa
द्रान्तुlet them run/hasten
द्रान्तु:
TypeVerb
Root√द्रा (द्राणे/द्रवणे ‘to run, hasten’)
अरातयःthe hostile ones / foes
अरातयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक: अराति ‘harm, hostile one’)