HomeRig VedaMandala 10Sukta 85Mantra 26
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 26

Sukta 10.85

Rishi: RV 10.85 wedding sequence
Devata: Pūṣan; Aśvins; household order (gṛha)
Chandas: Tr̥ṣṭubh

पूषा त्वेतो नयतु हस्तगृह्याश्विना त्वा प्र वहतां रथेन । गृहान्गच्छ गृहपत्नी यथासो वशिनी त्वं विदथमा वदासि ॥

पू॒षा त्वे॒तो न॑यतु हस्त॒गृह्या॒श्विना॑ त्वा॒ प्र व॑हतां॒ रथे॑न । गृ॒हान्ग॑च्छ गृ॒हप॑त्नी॒ यथासो॑ व॒शिनी॒ त्वं वि॒दथ॒मा व॑दासि ॥

pūṣā tveto nayatu hasta-gṛhyāśvinā tvā pra vahatāṃ rathena | gṛhān gaccha gṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṃ vidatham ā vadāsi ||

May Pūṣan lead you forward from here, taking you by the hand; may the Aśvins carry you onward in their chariot. Go to the home, becoming the mistress of the house, so that you may speak in the assembly with a free and harmonizing power.

पू॒षा । त्वा॒ । इ॒तः । न॒य॒तु॒ । ह॒स्त॒ऽगृह्य॑ । अ॒श्विना॑ । त्वा॒ । प्र । व॒ह॒ता॒म् । रथे॑न । गृ॒हान् । ग॒च्छ॒ । गृ॒हऽप॑त्नी । यथा॑ । असः॑ । व॒शिनी॑ । त्वम् । वि॒दथ॑म् । आ । व॒दा॒सि॒ ॥पूषा । त्वा । इतः । नयतु । हस्तगृह्य । अश्विना । त्वा । प्र । वहताम् । रथेन । गृहान् । गच्छ । गृहपत्नी । यथा । असः । वशिनी । त्वम् । विदथम् । आ । वदासि ॥pūṣā | tvā | itaḥ | nayatu | hasta-gṛhya | aśvinā | tvā | pra | vahatām | rathena | gṛhān | gaccha | gṛha-patnī | yathā | asaḥ | vaśinī | tvam | vidatham | ā | vadāsi

पूषाPūṣan (the god Pūṣan)
पूषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपूषन् (प्रातिपदिक) / देवता-नाम
त्वाyou (the bride)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतःthis (one), here
एतः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootएत (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
नयतुmay (he) lead
नयतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनी (नयति)
हस्तगृह्याto be taken by the hand; hand-led
हस्तगृह्या:
कर्म
TypeAdjective
Rootहस्त-गृह्य (समास; गृह्य < √ग्रह्)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्विन् (देवता-द्विवचन-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
वहताम्may the two carry/drive
वहताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (वहति)
रथेनwith a chariot
रथेन:
करण
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
गृहान्homes; the house(s)
गृहान्:
कर्म
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
गच्छgo
गच्छ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (गच्छति)
गृहपत्नी(as) house-mistress
गृहपत्नी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगृहपत्नी (समास-प्रातिपदिक; गृह + पत्नी)
यथाas, so that
यथा:
(उपमान/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (निपात)
असौshe/that one (i.e., you as that woman)
असौ:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअसद्/असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वशिनीself-possessed; having mastery
वशिनी:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootवशिनी (प्रातिपदिक; वश ‘control, will’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विदथम्assembly; ritual gathering
विदथम्:
अधिकरण (लक्ष्य-क्षेत्र: ‘in/at the assembly’—वेदिक प्रयोग में द्वितीया-निर्देश)
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वदासिyou speak; you will speak
वदासि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (वदति)